☰ Mundarija · Texnologiya

Lag‘mon tayyorlash

Darslar 32 · 1 ta dars · O‘. O. Tohirov, I. Karimov, M. M. Maxsimova. Texnologiya. Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik. «Ilm Ziyo», Toshkent, 2019
32

Amaliy mashg‘ulot: lag‘mon tayyorlash texnologiyasi

Darslik: 119–120-betlar
MaqsadLag‘mon tayyorlash bosqichlarini (xamir, sabzavotli go‘shtli qayla), xavfsizlik va gigiyena qoidalarini bilish.
Yangi so‘zlar
lag‘mon · lagman (hand-pulled noodle dish)xamir · doughqayla · sauceqovurish · frying
Tushuntirish

Lag‘mon ikki qismdan iborat: cho‘zma xamir va sabzavotli go‘shtli qayla. Xamir un, tuxum, tuz va suvdan qorilib, tindiriladi, yoyiladi, pilta qilinib bir necha bosqichda cho‘ziladi; har bosqichda yog‘lanib, usti yopiladi va 15–20 daqiqa tindiriladi, aks holda usti qotib, xamir uziladi. Keyin xamir qo‘llarda cho‘zilib, stolga urib uzaytiriladi va qaynab turgan suvda qisqa vaqt qaynatiladi; ko‘p qaynatilsa, bo‘shashib ezilib ketadi, shuning uchun yog‘ bilan aralashtiriladi. Qaylada go‘sht suvi chiqib tugaguncha qovuriladi, ustiga piyoz, tomat pastasi, so‘ng karam, bulg‘or qalampiri, pomidor, sarimsoq va selderey solinadi, ziravorlar qo‘shilib suv quyiladi va tuzi tatib ko‘riladi. Dasturxonga kosaga avval xamir solinib, ustidan qayla suziladi va ko‘kat bilan bezatiladi. Plita, qaynoq suv, qozondagi moy va o‘tkir pichoq bilan ishlash faqat kattalar yoki o‘qituvchi nazoratida; qozon dastasi o‘zingizga qarab turmasin, xom tuxum tekkan qo‘l va idish sovunlab yuviladi. Tarkibda un (kleykovina), tuxum va selderey allergen bo‘lishi mumkin.

Namunalar
300 g un uchun 1 ta tuxum va 180–200 ml suv ishlatilsa, 600 g un uchun tuxum 2 ta, suv taxminan 360–400 ml bo‘ladi.
Xamir har bosqichda 15 daqiqa tindirilib, 4 bosqichda cho‘zilsa, faqat tindirishga 4 × 15 = 60 daqiqa ketadi; shuning uchun ish vaqti oldindan rejalashtiriladi.
Sinfda faoliyat

Vaqt jadvali: lag‘mon tayyorlash uchun bosqichlar (xamir qorish, tindirish, cho‘zish, qayla, qaynatish) vaqtini jadvalga yozing va umumiy vaqtni hisoblang. Maktabda haqiqiy tayyorlash plita bilan, kattalar nazoratida bajariladi: o‘quvchilar ish bo‘yicha rollarga (xamir, sabzavot, hisobchi) bo‘linadi.

Mashq
1
Lag‘mon xamiri nimalardan tayyorlanadi?
2
Xamir har bosqichda nima uchun yog‘lanib, yopib qo‘yiladi?
3
Xamir 3 bosqichda cho‘zilsa, har bosqichda 20 daqiqa tindirilsa, tindirishga necha daqiqa ketadi?
4
Nima uchun xamir qaynatilgach yog‘ bilan aralashtiriladi?