☰ Mundarija · Texnologiya

Zamonaviy qo‘l elektr asboblari

Darslar 11 · 1 ta dars · O‘. O. Tohirov, I. Karimov, M. M. Maxsimova. Texnologiya. Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik. «Ilm Ziyo», Toshkent, 2019
11

Zamonaviy qo‘l elektr asboblari

Darslik: 40–42-betlar
MaqsadElektrodrel, elektr randa, perforator va silliqlash mashinasining vazifasi, asosiy qismlari va xavfsiz ishlatish qoidalarini bilish.
Yangi so‘zlar
elektrodrel · electric drillelektr randa · electric planeperforator · hammer drillsilliqlash mashinasi · sander
Tushuntirish

Qo‘l elektr asboblari elektr dvigatel yordamida ishlaydi va qo‘l mehnatini yengillashtiradi. Elektrodrel turli materiallarda teshik ochish uchun mo‘ljallangan; uning dvigateli reduktor orqali patronga aylanma harakat beradi. Elektr randa ikki yoki to‘rt pichoqli aylanuvchi val bilan yog‘ochni 0,75–2 mm qalinlikdagi payraha qilib randalaydi va notekisliklarni yo‘qotadi. Perforator aylanishdan tashqari zarba ham beradi, shuning uchun beton va g‘isht kabi qattiq materiallarda teshik ochadi. Silliqlash mashinasi yog‘och, metall, plastmassa, tosh va shisha yuzalarini silliqlaydi va jilolaydi. Bu asboblar o‘ta xavfli: ular faqat o‘qituvchi yoki usta nazoratida, himoya ko‘zoynagi, quloqchin va changdan himoya niqobida ishlatiladi, ish detali mahkam qisilgan bo‘lishi, kabel butun, kiyim va sochlar yig‘ilgan bo‘lishi kerak, nasadkani almashtirishdan oldin vilka rozetkadan uzib qo‘yiladi.

Namunalar
Beton devorda teshik ochish kerak bo‘lsa, oddiy elektrodrel emas, zarba beradigan perforator tanlanadi.
Elektr randa bir o‘tishda 2 mm qatlam olsa, 10 mm qalinlikdagi taxtani 6 mm gacha yupqalash uchun (10 − 6) : 2 = 2 ta o‘tish kerak.
Sinfda faoliyat

Kartochkalar o‘yini: har bir asbob nomi va uning vazifasi alohida kartochkada; juftlarni toping. So‘ng sinf bilan xavfsizlik plakati tayyorlang: «Vilkani uz — keyin almashtir», «Ko‘zoynak, quloqchin, niqob», «Detal mahkam». Haqiqiy asbobni o‘quvchilar mustaqil ishga tushirmaydi.

Mashq
1
Elektrodrel nima uchun ishlatiladi?
2
Perforator elektrodreldan nimasi bilan farq qiladi?
3
Elektr randa 1,5 mm qatlam olsa, 3 ta o‘tishda necha mm yupqalanadi?
4
Nasadkani almashtirishdan oldin nima uchun vilka rozetkadan uziladi?