☰ Mundarija · Texnologiya

Ijodiy loyiha: bilaguzuk

Darslar 39–40 · 2 ta dars · O‘. O. Tohirov, I. Karimov, M. M. Maxsimova. Texnologiya. Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik. «Ilm Ziyo», Toshkent, 2019
39

Ijod va ijodiy loyiha sohasini loyihalash

Darslik: 139-bet
MaqsadIjod va mehnatning farqini, ijodiy loyiha tushunchasini va uning bosqichlarini takrorlab bilish.
Yangi so‘zlar
ijod · creativitymehnat · labour (work)ijodiy faoliyat · creative activityloyiha yo‘nalishi · project direction
Tushuntirish

Ijod — ongning yuqori darajasi, yangi moddiy va ma’naviy ne’matlar yaratishga qaratilgan murakkab faoliyat shakli bo‘lib, u insonga xosdir. Mehnat inson faoliyatining asosiy turlaridan biri, ijod esa mehnatning maxsus va oliy shakli sanaladi. Mehnat jarayonida biror muammoning yechimi yoki yangilik haqida fikrlar tug‘iladi; ular odatda hayotiy muammoni hal qilishga urinishda shakllanadi. Ijodiy loyihada olgan bilim va malakalaringizni nafaqat texnologiya darsida, boshqa fanlarda ham ko‘rsatasiz; muvaffaqiyat ko‘p jihatdan yo‘nalishni to‘g‘ri tanlashga va mustaqil ishning individual rejasiga bog‘liq. Loyiha besh bosqichda olib boriladi: tayyorlash, konstruksiyalash, texnologik, mahsulotni tayyorlash va yakuniy bosqich. Bu darsda oldingi bobdagi bosqichlar «Servis xizmati» yo‘nalishidagi (kiyim, bezak, uy-ro‘zg‘or buyumi) loyiha uchun takrorlanadi: mahsulotga ehtiyoj o‘rganiladi, eskiz va material ro‘yxati tuziladi, texnologik xarita yoziladi, xavfsizlik qoidalariga amal qilib tayyorlanadi, tannarx hisoblanadi va taqdimot o‘tkaziladi.

Namunalar
Misol: sinfdagi bir muammo — «daftarlar stolda aralashib ketadi». Yechim g‘oyasi: har bir o‘quvchi uchun karton daftar tutqichi. Bu ijodiy loyihaning boshlanishi.
Loyiha tannarxi: material 6 ming, yelim 1 ming, bo‘yoq 2 ming so‘m; jami 6 + 1 + 2 = 9 ming so‘m.
Sinfda faoliyat

O‘zingiz uchun loyiha g‘oyalari kartochkalari: har bir juftlik uchta kichik hayotiy muammoni (masalan, kalit yo‘qoladi, kitob buklanadi, sim chalkashadi) yozadi, har biriga bitta yechim g‘oyasi qo‘shadi. Eng yaxshi g‘oyani tanlab, 5 bosqichda qisqa reja tuzing. Faqat xavfsiz materiallar (qog‘oz, karton, mato, munchoq) tanlang.

Mashq
1
Ijod nima?
2
Mehnat bilan ijod orasida qanday bog‘liqlik bor?
3
Material 7, yelim 2, bo‘yoq 3 ming so‘m. Jami necha ming so‘m?
4
Nima uchun loyiha mavzusini tanlashda ehtiyojni o‘rganish muhim?