☰ Mundarija · Texnologiya

Sovg‘a uchun quticha

Darslar 3 · 1 ta dars · O‘. O. Tohirov, I. Karimov, M. M. Maxsimova. Texnologiya. Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik. «Ilm Ziyo», Toshkent, 2019
3

Amaliy mashg‘ulot: sovg‘a uchun quticha yasash

Darslik: 13–15-betlar
MaqsadTexnologik xarita bo‘yicha yog‘ochdan sovg‘a uchun quticha yasash ketma-ketligini va xavfsiz ishlash qoidalarini bilish.
Yangi so‘zlar
quticha (shkatulka) · small box (casket)lobzik arra · fret saw (jigsaw)qisqich · clampPVA yelimi · PVA wood glue
Tushuntirish

Quticha yasash texnologik xarita asosida bajariladi: unda ish ketma-ketligi, asboblar va o‘lchamlar yozilgan. Avval yog‘och taxtalardan qutining yon devorlari, qopqog‘i va tagligi o‘lchab kesib olinadi, keyin qismlar PVA yelimi bilan yopishtirilib, qisqichda qotirib qo‘yiladi. Darslikdagi quticha «oshiq-moshiq» deb ataluvchi yashirin qulfli qopqoqqa ega: uni ochish uchun bir qismi lobzik arra bilan ajratilib, so‘ng iskana bilan tozalanadi. Qopqoqqa chinor bargi kabi oddiy naqsh chizib, tayyor buyum silliqlanadi va pardozlanadi. Arra, iskana va elektr drel faqat o‘qituvchi nazoratida ishlatiladi: detal qisqichda mahkam turishi, qo‘l kesuvchi asbobning harakat yo‘lidan tashqarida bo‘lishi, ko‘zoynak taqilishi shart.

Namunalar
Qopqoq va tagliklar uchun 20 × 14 × 2 sm taxta kerak bo‘lsa, ikkita bo‘lak kesiladi: har birining uzunligi 20 sm, kengligi 14 sm, qalinligi 2 sm.
Yelim surtilgan qismlarni darhol qisqichga solib, bir necha daqiqa qotirib turish kerak; shoshilib ishlatilsa, qutining burchaklari siljib ketadi.
Sinfda faoliyat

Sinfda texnologik xarita jadvali tayyorlanadi: har bir guruh o‘ziga berilgan 3 ta qadamni (masalan, kesish, yelimlash, silliqlash) o‘lchov, asbob va xavfsizlik ustunlari bilan to‘ldiradi. Haqiqiy kesish ishlarini o‘qituvchi nazoratida, himoya ko‘zoynagida bajaring.

Mashq
1
Texnologik xaritada qanday ma’lumotlar bo‘ladi?
2
«Oshiq-moshiq» qismi qanday ochiladi?
3
Detal qisqichga solinmasdan arralansa nima bo‘lishi mumkin?
4
Nima uchun yelimlangan qismlar qisqichda ushlab turiladi?