Texnologik jarayon: bosqichlar va qurilmalar
Texnologiya deganda mahsulotni qanday vositalar bilan va qaysi usullarda tayyorlash haqidagi bilim va tajriba tushuniladi. Texnologik jarayon — xomashyodan tayyor mahsulot olish uchun ketma-ket bajariladigan texnologik operatsiyalar yig‘indisi. Texnologik operatsiya esa bitta ish joyida bir ishchi yoki brigada tomonidan uzilishsiz bajariladigan, o‘z-o‘zidan yakunlangan ish bo‘lagi: masalan, matoni bichish yoki xamirni yoyish. Gazlama yoki taom tayyorlashda jarayon odatda uch bosqichdan o‘tadi: tayyorlov (xomashyoni tozalash, saralash), shakl berish (bichish, kesish, qoliplash) va tayyorlanmalarni yig‘ish (tikish, aralashtirish, birlashtirish). Korxona jihozlari vazifasiga ko‘ra uch guruhga ajratiladi: mahsulotga bevosita ishlov beradigan asosiy texnologik jihozlar; jarayonda qatnashmasa ham uni ta’minlab turadigan yordamchi jihozlar (masalan, shamollatish, ta’mirlash jihozlari); xomashyo va yarim tayyor mahsulotni bir mashinadan boshqasiga tashiydigan, yuklaydigan va ko‘taradigan transport jihozlari. Jarayon rejalashtirilganda mahsulot sifatiga qo‘yilgan talablar va korxona imkoniyatlari birga hisobga olinadi. Zavod va oshxonada mashinalarni faqat o‘qitilgan xodim yoqadi, himoya kiyimi kiyiladi va harakatlanuvchi qismlarga tegilmaydi.
Mahalladagi tikuv ustaxonasi joylarini qayta tartibga soldi. Mato kesish stolidan tikuv mashinasiga, keyin dazmolga bir yo‘nalishda o‘tadigan bo‘ldi. Ishchilar bir-biriga xalaqit bermay, ish tezlashdi.
Ish joyini rejalashtiruvchilar, oshxona dizaynerlari va sex ustalari jihozlarni mahsulot yo‘nalishiga qarab joylashtiradi.
O‘quv stolingiz yoki boshqa ish joyingizning rejasini chizing va narsalarni «tayyorlash – ishlatish – yig‘ishtirish» tartibida bir yo‘nalishda joylang. Qaysi narsa xalaqit berayotganini belgilang.
Guruhlarda «ustaxona xaritasi» tuzing: oshxona yoki tikuv ustaxonasida qurilmalarni uch guruhga ajratib chizing va bosqichlarni (tayyorlov, shakl berish, yig‘ish) o‘qlar bilan ko‘rsating. Haqiqiy mashinalarga o‘qituvchisiz tegmang.