Yangi davrning boshlanishi. Buyuk geografik kashfiyotlar

XV–XVII asrlarda yevropalik dengizchilar Afrika, Amerika, Osiyo va Okeaniyaga dengiz yo‘llarini ochdilar; bu voqealar Buyuk geografik kashfiyotlar deb ataladi. Ularga okeanda suza oladigan karavella, takomillashgan kompas va xaritalar imkon berdi; 1453-yilda Vizantiya qulagach, Sharq bilan savdo yo‘llari Usmoniylar nazoratiga o‘tgani Yevropani yangi yo‘llarni izlashga undadi. Portugaliyaliklar Genrix Dengizchi tashabbusi bilan Afrika qirg‘og‘i bo‘ylab suzdilar; Bartolomeu Diash Afrika janubidagi burunni aylanib o‘tdi, Vasko da Gama esa 1497–1499-yillarda Hindistonga dengiz yo‘lini ochdi. Ispaniya xizmatidagi Xristofor Kolumb 1492-yil 12-oktabrda Bagama orollariga yetdi; Amerigo Vespuchchi bu yerlar yangi qit’a ekanini ko‘rsatdi va qit’a uning nomi bilan atala boshladi. Fernando Magellan boshlagan ekspeditsiya (1519–1522) Yer sharini aylanib chiqdi, Magellanning o‘zi 1521-yilda Filippin orollarida halok bo‘ldi. 1606-yilda gollandiyalik dengizchi Villem Yanszon Avstraliya qirg‘og‘iga yetib bordi, keyinroq (1642-yilda) Abel Tasman Tasmaniyani ko‘rdi. Savdo markazi O‘rtayer dengizidan Atlantika okeaniga ko‘chdi, ammo mustamlakachilik, mahalliy xalqlarni talash va qul savdosi ham kuchaydi.