G‘arbiy Yevropada Yangi davr madaniyatining shakllanishi
Uyg‘onish (Renessans) davri Italiyada XIV asrda boshlandi: olimlar va san’atkorlar antik madaniyatdan namuna izladi, lotin tili o‘rniga xalq tillarida ijod rivojlandi. Gumanizm — insonning qadri, aql-idroki va erkin fikriga e’tibor beruvchi dunyoviy qarash. Tomas Mor «Utopiya» asarida mukammal jamiyat tasvirladi; «utopiya» «mavjud bo‘lmagan joy» deganidir. Uilyam Shekspir («Hamlet», «Otello», «Romeo va Juletta») va Migel de Servantes («Don Kixot») adabiyotda, Leonardo da Vinchi («Mona Liza»), Rafael («Sikstin madonnasi»), Mikelanjelo («David») tasviriy san’at va haykaltaroshlikda nom qoldirdi; keyinroq, XVII asrda gollandiyalik Rembrandt mashhur bo‘ldi. Fanda Nikolay Kopernik Yer Quyosh atrofida aylanishini ta’kidladi, Jordano Bruno olamning cheksizligi haqida yozdi, Galileo Galiley teleskopdan foydalanib Kopernik g‘oyasini mustahkamladi. Isaak Nyuton butun olam tortishish qonunini ta’rifladi, Jon Lokk esa insonning tabiiy huquqlari (hayot, erkinlik, mulk) va hokimiyatlar bo‘linishi g‘oyalarini ilgari surdi.
«Muzey zali»: har o‘quvchi Uyg‘onish arbobini tanlab, 3 gapli «ekskursiya matni» tayyorlaydi va sinfga aytadi.