XVI–XVIII asrlarda Eron
XV asr oxirida Eron mustaqil hududlarga bo‘linib ketgan edi. Ardabildagi Safaviylar tariqati boshlig‘i Ismoil 1501–1502-yillarda Tabrizni egallab, o‘zini shahanshoh deb e’lon qildi va Safaviylar davlatiga asos soldi (poytaxti Tabriz). Davlatni mustahkamlash uchun suyurg‘ol yer egaligini cheklab, tiyul tizimini kuchaytirdi. Shoh Abbos I (1587–1629) davrida davlat eng qudratli bo‘ldi: poytaxt Isfahonga ko‘chirildi, muntazam qo‘shin tuzildi, soliq tizimi tartibga solindi, karvonsaroylar va sug‘orish inshootlari qurildi. XVIII asrda tiyul yerlarining ko‘payishi xazina daromadini kamaytirdi, soliqlar oshdi, dehqonlar xonavayron bo‘ldi. 1722-yilda afg‘on yetakchisi Mir Mahmud Isfahonni egalladi. Nodir Quli afg‘onlarni yengib, 1736-yilda Nodirshoh nomi bilan shoh bo‘ldi, Safaviylar sulolasi tugadi; u katta harbiy yurishlar qilib, 1739-yilda Dehlini egalladi, 1747-yilda o‘ldirildi. Keyin zandlar (1750–1794) hukmronlik qildi, 1796-yilda Qojarlar sulolasi (Og‘a Muhammad) hokimiyatni oldi, poytaxt Tehronga ko‘chdi; sulola 1925-yilgacha hukm surdi. Madaniyatda Isfahondagi Shoh masjidi, miniatura san’ati va Soib Tabriziy kabi shoirlar mashhur.
Sinf o‘qituvchisi bilan qadimiy binoni ko‘rishga bordi (yoki uning rasmini ko‘rdi). Gid bino shakli, bezagi va materiali o‘sha davr haqida nima aytishini tushuntirdi. Bolalar daftarga uchta kuzatuvni yozdi.
Gidlar tarixiy joylarni tushuntiradi, restavratorlar eski binolarni saqlaydi, turizm xodimlari mehmonlarni kutib oladi.
Biror eski bino yoki uning rasmiga qarang va uchta narsani (shakli, bezagi, materiali) yozib, nima uchun shunday qurilgan bo‘lishi mumkinligini taxmin qiling.
«Poytaxtlar sayohati»: sinf Tabriz, Isfahon, Tehron poytaxt bo‘lgan davrlarni xaritada ketma-ket bog‘laydi.