ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Jahon tarixi

XVI–XVIII asrlarda Yaponiya va Koreya

Darslar 17 · 1 ta dars · R. Farmonov, U. Jo‘rayev, Sh. Ergashev. Jahon tarixi (XVI–XIX asrning 60-yillari), 8-sinf. Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019 (qayta ishlangan va to‘ldirilgan 4-nashr)
17

XVI–XVIII asrlarda Yaponiya va Koreya

Darslik: 79–83-betlar
MaqsadYaponiyaning birlashishi va o‘zini ajratib qo‘yishi hamda Koreyaning bosqinlar va islohotlarini bayon qilish.
Yangi so‘zlar
syogun · shogunsamuray · samuraikabuki · kabukixokku · haiku
Tushuntirish

XVI–XVIII asrlarda Yaponiyada rasmiy hukmdor imperator bo‘lsa-da, haqiqiy hokimiyat harbiy hukmdor — syogun qo‘lida edi; viloyatlarni daymyo knyazlari, ularning xizmatida samuraylar boshqarardi. Mamlakatni Oda Nobunaga, Toyotomi Xideyosi va Tokugava Ieyasu birlashtirdi; Ieyasu 1603-yilda syogun bo‘lib, Edo (hozirgi Tokio) shahrini o‘z hukumatining markaziga aylantirdi. Tokugava syogunligi 1867-yilgacha hukmronlik qildi. 1614-yilda xristianlik taqiqlandi, XVII asrda chet elliklarga yopiq tartib o‘rnatildi: faqat Nagasakidagi cheklangan savdo (golland va xitoy savdogarlari) qoldi. Sakkizinchi syogun Yosimune (1716–1745) dehqonchilikni rag‘batlantirib, islohotlar o‘tkazdi. Koreyada Choson (Li) sulolasi hukmronlik qilardi; 1592-yilda yapon qo‘shini bostirib kirdi, admiral Li Sun Sin floti va xalq partizanlari, Xitoy yordami bilan bosqinchilar qaytarildi, ammo mamlakat juda vayron bo‘ldi. 1627 va 1636–1637-yillarda manjurlar bostirib kirib, Koreya qirolini o‘z vassaliga aylantirdi. Qirol Yongjo (1724–1776) soliqlarni yengillashtirib, islohotlar o‘tkazdi. Madaniyatda Yaponiyada kabuki teatri va Matsuo Basyo she’riyati (xokku — uch misrali, 5-7-5 bo‘g‘inli she’r) mashhur bo‘ldi.

Hozirgi chegaralarEdo (Tokio)Nagasaki
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktabga kirish eshigida navbatchi kelgan mehmonlarni daftarga yozib qo‘yadi: kim bilan uchrashmoqchi va qachon kirdi. Shunda binoda kim borligi ma’lum bo‘ladi, lekin kirish biroz sekinlashadi.

Kim ishlatadi

Qo‘riqchilar, qabulxona xodimlari, chegara va bojxona xodimlari kim kirishini kuzatadi.

Bugun sinab ko‘ring

Sinf xonangizning rejasini chizing, eshiklarini belgilang va har biridan odatda kimlar o‘tishini yozing.

Namunalar
Edo — Tokugava syogunlari hukumatining markazi, hozirgi Tokio.
Admiral Li Sun Sin usti yopiq «toshbaqa kemalar»dan foydalanib, yapon flotiga katta zarba berdi.
Sinfda faoliyat

«Ikki orol»: sinf Yaponiya va Koreyaning XVI–XVIII asr voqealarini ikki ustunli vaqt chizig‘ida solishtiradi.

Mashq
1
Syogun kim edi?
2
Tokugava syogunligi qachon boshlanib qachon tugagan?
3
Yapon bosqini (1592) Koreyaga qanday zarar yetkazdi?
4
Nima uchun Yaponiya o‘zini chet elliklardan ajratib qo‘ydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliIliq quti: ferment tajribasi uchun izolyatsiyaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →