XVI–XVIII asrlarda Usmoniylar imperiyasi

XVI asr boshida Usmoniylar imperiyasi viloyatlarga (eyalet, boshlig‘i — vali yoki beylarbeyi) va sanjoqlarga (boshlig‘i — sanjoqbey) bo‘lingan edi. Harbiy otliqlar — sipohiylar harbiy xizmat evaziga yer-mulk olardi, muntazam piyoda qo‘shin — yanicharlar va kuchli flot imperiya tayanchi edi. Sulton Salim I 1514-yilda Chaldiron jangida Eron shohi Ismoil Safaviyni yengdi, 1517-yilda Misrni egalladi. Sulaymon I («Qonuniy», 1520–1566) davrida imperiya eng qudratli bo‘ldi, 1526-yilda Mohach jangida Vengriya yengildi. Imperiya Yevropa, Osiyo va Afrikada keng yerlarga ega bo‘ldi va muhim savdo yo‘llarini nazorat qildi. XVI asr o‘rtalaridan dehqonlarning xonavayron bo‘lishi va qochishi qishloq xo‘jaligini inqirozga solib, imperiya zaiflasha boshladi. 1683-yilda Vena yonida mag‘lub bo‘ldi, 1684-yilda Yevropa davlatlari «Muqaddas liga» tuzdi, 1699-yilda Karlovits sulhi bilan Vengriya yerlari yo‘qotildi. XVIII asrda Rossiya bilan urushlarda yengilish imperiyaning inqirozini chuqurlashtirdi; Fransiya va boshqa davlat savdogarlariga bojxona imtiyozlari berildi. Madaniyatda me’mor Sinon (XVI asr), olim Kotib Chalabiy va sayohatchi Avliyo (Evliyo) Chalabiy («Sayohatnoma») mashhur bo‘ldi.