ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Jahon tarixi

Usmoniylar imperiyasi (1800–1870-yillar)

Darslar 31 · 1 ta dars · R. Farmonov, U. Jo‘rayev, Sh. Ergashev. Jahon tarixi (XVI–XIX asrning 60-yillari), 8-sinf. Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019 (qayta ishlangan va to‘ldirilgan 4-nashr)
31

1800–1870-yillarda Usmoniylar imperiyasi

Darslik: 142–144-betlar
MaqsadUsmoniylar imperiyasining zaiflashuvi, islohotlari va Sharq masalasini bayon etish.
Yangi so‘zlar
Sharq masalasi · Eastern QuestionTanzimot · Tanzimatmuxtoriyat · autonomyyanicharlar · janissary
Tushuntirish

XIX asrda Usmoniylar imperiyasi hududi bo‘yicha katta bo‘lsa-da, harbiy va iqtisodiy jihatdan Yevropadan orqada qolgan edi. Buyuk davlatlar uning merosi uchun kurashdi; bu «Sharq masalasi» deb ataladi. Yunonlar 1821-yilda ozodlik uchun qo‘zg‘olon ko‘tardi; 1827-yilda Navarino jangida Britaniya, Fransiya va Rossiya floti Usmoniylar–Misr flotini yengdi, Yunoniston esa 1830-yilga kelib mustaqil davlat sifatida tan olindi. 1830-yilda Fransiya Jazoirni bosib oldi. Misr hokimi Muhammad Ali deyarli mustaqil siyosat yurgizdi va 1840-yilgi kelishuvga ko‘ra Misrni nasl bilan boshqarish huquqini oldi. Sulton Mahmud II 1826-yilda yanicharlar korpusini tugatib, yangi armiya tuzdi, 1839-yilda esa Tanzimot islohotlari boshlandi; 1853–1856-yillardagi Qrim urushidan keyin Parij sulhi (1856) Usmoniylar mustaqilligi va hududiy yaxlitligini tasdiqladi.

1821Yunon qo‘zg‘oloni1827Navarin1830Gretsiya, Jazoir1839Tanzimot1856Parij shartnomasi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinfda o‘qituvchi yo‘qolgan narsalar qutisini qo‘ydi, o‘quvchilar esa qalamdon va daftarlariga ismini yozdi. Bir hafta ichida ko‘p narsa egasiga qaytdi.

Kim ishlatadi

Yo‘qolgan narsalar bo‘limi xodimlari, kutubxonachilar va ombor mudirlari narsalar kimga tegishli ekanini yozib boradi.

Bugun sinab ko‘ring

Maktabda ishlatadigan besh narsani ro‘yxatga yozing va har birini egasini aniq ko‘rsatadigan belgi (yorliq yoki imzo) bilan belgilash yo‘lini o‘ylang.

Namunalar
Hozirgi chegaralarAfinaNavarin
Navarino jangi 1827-yil 20-oktabrda bo‘lib, yunonlar ozodligiga yo‘l ochdi.
Tanzimot islohotlari fuqarolarning hayoti va mulki xavfsizligiga kafolat berishni va’da qilgan.
Sinfda faoliyat

«Usmoniylar xaritasi»: XIX asrda imperiyadan ajralgan yoki hujumga uchragan joylarni xaritada belgilang.

Mashq
1
Sharq masalasi nima?
2
Navarino jangi qachon bo‘lgan?
3
Fransiya Jazoirni qachon bosib oldi?
4
Tanzimot qachon boshlangan?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBobo-buvilar uchun kitobchaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →