☰ Mundarija · Jahon tarixi

Lotin Amerikasi (1800–1870-yillar)

Darslar 26 · 1 ta dars · R. Farmonov, U. Jo‘rayev, Sh. Ergashev. Jahon tarixi (XVI–XIX asrning 60-yillari), 8-sinf. Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019 (qayta ishlangan va to‘ldirilgan 4-nashr)
26

Lotin Amerikasi xalqlarining milliy-ozodlik kurashi

Darslik: 120–125-betlar
MaqsadLotin Amerikasi mamlakatlarining mustaqillik uchun kurashi va yangi davlatlarning vujudga kelishini bayon etish.
Yangi so‘zlar
kreol · Creoleliberator · liberatormustaqillik · independencemustamlaka · colony
Tushuntirish

XVIII asr oxirida Lotin Amerikasi asosan Ispaniya va Portugaliya mustamlakalaridan iborat edi. Fransiya mustamlakasi bo‘lgan Haitida qullarning qo‘zg‘oloni 1804-yilda mustaqillik bilan tugadi. 1810-yilda Meksikada ruhoniy Migel Idalgo qo‘zg‘olon ko‘tardi, Meksika esa 1821-yilda mustaqil bo‘ldi. Janubiy Amerikada Simon Bolivar shimoliy qismni, Xose de San-Martin esa Argentina va Chilini ozod qilib, ularni «Ozod qiluvchilar» deb atashdi; Antonio Sukre 1825-yilda Boliviyani mustaqil davlat deb e’lon qilishga hissa qo‘shdi, Braziliya esa 1822-yilda Portugaliyadan ajraldi. Ispaniya Kuba va Puerto-Rikoni XIX asr oxirigacha saqlab qoldi. Yangi davlatlar siyosiy beqarorlik, katta yer egalari ta’siri va chet el kapitaliga bog‘liqlik muammolariga duch keldi.

Namunalar
Bolivar nomi bilan Boliviya davlati atalgan.
Braziliya Portugaliyadan 1822-yilda ajralib, imperiya bo‘lgan; Portugal shahzodasi uning imperatori bo‘lgan.
Sinfda faoliyat

«Mustaqillik jadvali»: har bir davlat uchun yil va rahbar nomini yozing.

Mashq
1
Haiti qachon mustaqil bo‘ldi?
2
Meksika qachon mustaqillikka erishdi?
3
Braziliyada mustaqillik qachon e’lon qilindi?
4
Ispaniya qaysi ikki mustamlakani saqlab qoldi?