XVI–XVIII asrlarda Hindiston
XVI asr boshida Shimoliy Hindiston tarqoq edi; Dehli sultonligida Ibrohim Lo‘di hukmronlik qilardi. Kobul hukmdori Zahiriddin Muhammad Bobur 1526-yil 21-aprelda Panipat jangida uni yengdi va Boburiylar sulolasiga asos soldi (1530-yilda vafot etdi). O‘g‘li Humoyun 1540-yilda Sherxondan mag‘lub bo‘lib Eronga ketdi, 1555-yilda Dehlini qaytarib oldi. Akbar (1556–1605) davlatni viloyatlarga bo‘lib, soliq tizimini tartibga soldi, musulmon bo‘lmaganlardan jizyani bekor qildi va hindlarni boshqaruvga jalb qilib, diniy bag‘rikenglik siyosatini yuritdi. Shoh Jahon davrida (1628–1658) Agrada Tojmahal mavzoleyi qurildi. Avrangzeb (1658–1707) jizyani qayta tikladi va soliqlarni oshirdi; bu xalq qo‘zg‘olonlariga olib keldi. XVIII asrda imperiya parchalandi, 1739-yilda Nodirshoh Dehlini egalladi. Buyuk Britaniyaning Ost-Indiya kompaniyasi bundan foydalandi: 1757-yilda Bengaliyada g‘alaba qozonib, Hindistonni asta-sekin mustamlakaga aylantirdi. Boburiylar davrida «Mahabharata» va «Ramayana» fors tiliga tarjima qilindi, Tulsidas va Surdas ijod qildi, Mirzo Bedil she’rlar yozdi.
Sinf loyiha uchun plakat tayyorladi. Guruhdagi har bir bola o‘z fikrini aytdi: biri rasm, biri matn, biri ranglar haqida. Plakatda hamma fikrdan bittadan foydalanildi va u boy chiqdi.
Guruh rahbarlari, o‘qituvchilar va orkestr dirijyorlari turli odamlarning mahoratini birlashtiradi.
Keyingi guruh ishida avval kam gapiradigan sinfdoshingizdan fikr so‘rang va uni daftarga yozib oling.
| Hukmdor | Yillar | Voqea |
|---|---|---|
| Akbar | 1556–1605 | jizya bekor qilindi |
| Shoh Jahon | 1628–1658 | Toj-Mahal |
| Avrangzeb | 1658–1707 | jizya qaytarildi |
«Boburiylar shajarasi»: sinf Boburdan Avrangzebgacha hukmdorlarni zanjir shaklida joylashtirib, har biriga bitta tadbir yozadi.