Masalalar yechish
Maydon masalalarida uchta asosiy munosabat ishlatiladi: E = F/q (kuchdan zaryadga o‘tish uchun q = F/E), nuqtaviy zaryad maydoni E = k·|q|/(ε·r²) va elektronlar soni uchun q = N·e. Muhitda ε noma’lum bo‘lsa, vakuumdagi E₀ ni hisoblab, ε = E₀/E deb topamiz. Havoda muallaq turgan zaryadlangan tomchi muvozanatda bo‘ladi: yuqoriga yo‘nalgan elektr kuch qE og‘irlik kuchi mg ga teng, bundan q = mg/E; masalalarda g = 10 m/s² olamiz. Tomchi manfiy bo‘lsa, kuch yuqoriga bo‘lishi uchun E vektori pastga yo‘nalgan bo‘lishi kerak. Massani kilogrammga, masofani metrga, zaryadni kulonga o‘tkazishni unutmang.
Paketlarga sana yozadigan ba’zi sanoat printerlarida siyoh tomchilari zaryadlanib, plastinkalar orasidan o‘tadi. Maydon ikki marta kuchli bo‘lsa, tomchiga ta’sir qiluvchi kuch F = qE ham ikki marta ortadi va tomchi ko‘proq og‘adi, shuning uchun nuqta kerakli joyga tushadi.
Printer muhandislari tomchi traektoriyasini maydon bilan boshqaradi, filtr loyihalovchilar zaryadlangan changning harakatini hisoblaydi, fiziklar kichik zaryadlarni maydondagi muvozanat orqali o‘lchaydi.
Keyingi masalani yechishdan oldin har bir berilgan kattalik yoniga birligini yozing va ular so‘ralgan birlikka qanday qo‘shilishini tekshiring, bu xatolarni oldindan topadi.
Daftaringizda ikki ustunli jadval tuzing: chapda «berilgan kattaliklar», o‘ngda har biri uchun mos formula (E = F/q, E = kq/r², q = Ne, mg = qE). Har bir qatorga bittadan o‘z misolingizni qo‘shing.