Kulon qonuni

Zaryadlangan jismlar bir-biriga tegmasdan ham ta’sirlashadi. 1785-yilda fransuz olimi Sharl Kulon buralma tarozi yordamida bu ta’sir kuchini o‘lchadi. Uning tajribalari kuch zaryadlar ko‘paytmasiga to‘g‘ri proporsional, ular orasidagi masofaning kvadratiga teskari proporsional ekanini ko‘rsatdi. Shakli va o‘lchami hisobga olinmaydigan zaryadlangan jism nuqtaviy zaryad deyiladi. Vakuumdagi ikki qo‘zg‘almas nuqtaviy zaryad uchun F = k·|q₁|·|q₂|/r², bunda k = 9·10⁹ N·m²/C²: bir kulonli ikki zaryad vakuumda 1 m masofada 9·10⁹ N kuch bilan ta’sirlashadi. Formulada zaryadlarning modullari olinadi, kuch yo‘nalishini ishoralar belgilaydi: bir xil ishorali zaryadlar itariladi, turli ishoralilar tortishadi. Nyutonning uchinchi qonuniga ko‘ra, zaryadlarning bir-biriga ta’sir kuchlari miqdor jihatidan teng, yo‘nalishi qarama-qarshi. Hisoblashdan oldin masofani metrga, zaryadlarni kulonga o‘tkazing.