Amaliy mashg‘ulot. Tok manbalarini ulash
Bir nechta galvanik elementdan batareya yig‘iladi. Elementlar ketma-ket ulanganda (bir elementning «+» i keyingisining «–» iga) batareya kuchlanishi elementlar kuchlanishlari yig‘indisiga teng bo‘ladi. Bir xil elementlar parallel ulanganda («+» lar bir nuqtaga, «–» lar boshqasiga) kuchlanish bitta elementnikidek qoladi, lekin batareya tokni uzoqroq bera oladi. Kuchlanishni o‘lchash uchun multimetr o‘zgarmas kuchlanish (DCV) rejimiga qo‘yilib, qizil sim «+» ga, qora sim «–» ga tekkiziladi. Ish faqat o‘qituvchi nazoratida, kichik 1,5 V li elementlar bilan bajariladi. Elementning «+» va «–» qutblarini sim bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri tutashtirib bo‘lmaydi: element tez qiziydi va shikastlanadi. Tarmoq kuchlanishi (220 V) bilan ham, eskirgan oqib chiqqan elementlar bilan ham ishlash mumkin emas.
Ko‘chma karnayga 6 ta 1,5 V li element ketma-ket qo‘yiladi: 6 · 1,5 = 9 V. Agar ikkita elementni parallel qo‘ysak, kuchlanish 1,5 V ligicha qoladi, lekin ular ancha uzoq chidaydi.
Kosmik apparat muhandislari batareya blokini ketma-ket va parallel guruhlaydi, elektromobil ishlab chiquvchilari yuzlab elementni ulaydi, o‘yinchoq yasovchilar kerakli kuchlanishga mos elementlar sonini tanlaydi.
Fonar yoki pultning batareya uyasidagi + va – belgilariga qarang (yoki rasmdan): ular elementlar ketma-ket qanday joylashganini ko‘rsatadi. Elementlarni olmang va uchlarini hech narsa bilan tutashtirmang.
Qog‘ozda to‘rtta element uchun ketma-ket va parallel sxemalarni chizing, har birida «+» va «–» ni belgilang va kuchlanishni oldindan hisoblab yozing. Haqiqiy ulashni o‘qituvchi bilan qiling.