Iste’molchilarni ketma-ket ulash
Ketma-ket ulanishda o‘tkazgichlar bir-biriga navbat bilan, zanjir tarmoqlanmasdan ulanadi. Bunda zanjirning har bir qismidan bir xil tok o‘tadi: I = I₁ = I₂. Umumiy kuchlanish qismlardagi kuchlanishlar yig‘indisiga teng: U = U₁ + U₂. Om qonunidan umumiy qarshilik ham qismlar qarshiliklari yig‘indisiga teng ekani kelib chiqadi: R = R₁ + R₂, shuning uchun ketma-ket ulangan o‘tkazgichlarning umumiy qarshiligi har bir qismnikidan katta. Kuchlanish qarshilikka mutanosib taqsimlanadi: qarshiligi katta qismda kuchlanish ham katta. Kamchiligi: bitta element uzilsa, butun zanjirda tok to‘xtaydi; masalan, eskirgan gulchambar chiroqlari shunday ulangan bo‘lishi mumkin. Tarmoq (220 V) bilan ishlaydigan chiroqlar yoki asboblarni o‘zingiz ulamang — buni faqat kattalar qiladi.
R = R₁ + R₂ = 9 Ω
U₁ = I·R₁ = 8 V · U₂ = I·R₂ = 4 V
I = U/R = 1,33 A · P = U·I = 16 Vt
Ikkita bir xil lampochka 6 V li manbaga ketma-ket ulangan. Tok bir xil, shuning uchun kuchlanish teng bo‘linadi: har biriga 3 V tushadi va ular bitta lampa yolg‘iz yonganidagiga qaraganda xiraroq yonadi.
Elektriklar saqlagichni yuklamaga ketma-ket ulaydi, shunda u butun zanjirni himoya qiladi, LED tasma ishlab chiqaruvchilar tokni cheklash uchun ketma-ket rezistor qo‘yadi, bezakchilar chiroq tizmalarini ketma-ket yig‘adi.
Maktabda bitta yo‘ldan boshqa yo‘li bo‘lmagan tor yo‘lak yoki darvozani toping: hamma bir qatorda o‘tadi, xuddi ketma-ket zanjirdagi tok kabi.
Daftarga ikki rezistorning ketma-ket ulanish sxemasini chizing va ampermetr hamda voltmetrlarni qaysi joylarga qo‘yishni belgilang. Faqat qog‘ozda ishlang.