Elektr xavfsizlik choralari
Qisqa tutashuv — manba qutblarining juda kichik qarshilik orqali ulanib qolishi (masalan, izolyatsiyasi shikastlangan simlar tegib ketishi). Bunda I = U/R ga ko‘ra tok juda katta bo‘ladi va simlar tez qizib, yong‘in chiqishi mumkin; saqlagich shuning uchun qo‘yiladi. Kitobda inson uchun xavfli kuchlanish 42 V dan yuqori deb ko‘rsatilgan, nam joylarda esa undan ham past kuchlanish xavfli bo‘lishi mumkin; tarmoqdagi 220 V esa hayot uchun xavfli. Tok urishining oldini olish uchun izolyatsiyasi buzilgan simlar va asboblardan foydalanmang, ho‘l qo‘l bilan elektr asboblariga tegmang, uzilgan simga yaqinlashmang. Birovni tok urgan bo‘lsa: unga o‘zingiz tegmang, imkon bo‘lsa xavfsiz joydan tokni o‘chiring, darhol kattalarni chaqiring va tez yordam (103) ga qo‘ng‘iroq qiling.
Avtomobilda 15 A li saqlagich bor. Sim izolyatsiyasi yeyilib kuzovga tegsa, qarshilik 0,04 Ω bo‘lib, I = 12 : 0,04 = 300 A tok oqishga intiladi, bu 15 A dan 20 marta ko‘p. Saqlagich bir zumda erib, zanjirni uzadi.
Avtomexaniklar kuygan saqlagichni xuddi shunday nominaldagisiga almashtiradi, elektriklar izolyatsiya nosozligini topadi, yong‘in xavfsizligi mutaxassislari sabablarni o‘rganadi.
Shikastlangan simni ko‘rsangiz, unga tegmang, kattalarga ayting; hozir esa uyingizdagilarga shikastlangan simning qanday ko‘rinishini tushuntirib bering.
Oilangiz bilan «Uyda elektr xavfsizligi» qoidalari ro‘yxatini tuzib, uni plakat qilib chizing. Hech qanday sim yoki asbobni tekshirmang.