☰ Mundarija · Fizika

Quvvat masalalari va lampochka quvvati

Darslar 32–33 · 2 ta dars · P.Q. Habibullayev, A. Boydedayev, A.D. Bahromov, J.E. Usarov, K.T. Suyarov, M.K. Yuldasheva. Fizika. Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik, qayta ishlangan va to‘ldirilgan 3-nashri. «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
32

Masalalar yechish

Darslik: 94–95-betlar
MaqsadTokning ishi va quvvatiga oid masalalarni yechish: formulani tanlash, birliklarni moslash, energiya sarfini hisoblash.
Yangi so‘zlar
formulani tanlash · choosing a formulaenergiya sarfi · energy consumptionquvvat jadvali · power ratingbirliklarni moslash · matching units
Tushuntirish

Masalada nimalar berilganiga qarab formulani tanlang: I va U berilgan bo‘lsa P = IU; I va R bo‘lsa P = I²R; U va R bo‘lsa P = U²/R. Ish uchun A = Pt yoki A = IUt. Vaqtni sekundga (J uchun) yoki soatga (kW·h uchun), quvvatni vatt yoki kilovattga o‘tkazing: 1 kW = 1000 W, 1 soat = 3600 s. Qizdirgich, lampa kabi asboblar uchun quvvat yozuvi ularning odatiy ish rejimiga tegishli. Javobni olgach, kattaligi mantiqqa to‘g‘ri kelishini tekshiring. Masalalardagi asboblar faqat hisob uchun: tarmoq bilan kattalarsiz ishlamang.

Namunalar
Lampa 220 V tarmoqda 0,25 A tok oladi: P = 0,25 · 220 = 55 W. 4 soatda A = 55 W · 4 h = 220 W·h = 0,22 kW·h.
Qizdirgich spirali R = 44 Ω, U = 220 V: P = U²/R = 220² : 44 = 48400 : 44 = 1100 W. 2 soatda 1,1 kW · 2 h = 2,2 kW·h.
Sinfda faoliyat

Uydagi 3 ta asbobning (kattalar bilan) quvvat yozuvini daftarga ko‘chirib oling va har birining 2 soatlik energiya sarfini kW·h da hisoblang. Asboblarga tegmang, faqat yozuvni o‘qing.

Mashq
1
Qaysi hollarda P = I²R formulasi qulay?
2
Dazmol U = 220 V da R = 55 Ω. Quvvati necha W?
3
1,2 kW li asbob 5 soat ishladi. Necha kW·h sarf bo‘ldi?
4
Nima uchun bir xil kuchlanishda R kichik asbobning quvvati katta bo‘ladi?