O‘zgarmas tok elektr dvigateli
Elektr dvigatel elektr energiyasini mexanik energiyaga aylantiradi; uning ishlashi magnit maydondagi tokli ramkaga ta’sir etuvchi Amper kuchiga asoslangan. Qo‘zg‘almas qismi — stator (u magnit maydon hosil qiladi), aylanuvchi qismi — rotor (o‘ramli yakor). Rotor yarim aylanishga yetganda ramkadagi tok yo‘nalishi o‘zgarmasa, kuchlar uni orqaga qaytarar edi. Shuning uchun kollektor (ikkita yarim halqa) tokni har yarim aylanishda almashtiradi, cho‘tkalar esa tokni aylanuvchi rotorga uzatadi. Natijada kuchlar rotorni bir yo‘nalishda aylantirishda davom etadi. Dvigatellar tramvay, elektr poyezd, drel va ventilyatorlarda ishlatiladi; ularning FIK issiqlik dvigatellarinikidan ancha yuqori. Ishlayotgan dvigatelning aylanuvchi qismlariga qo‘l, soch va kiyim tegmasin; tarmoqqa ulangan asboblarni ochmang.
Daftarga dvigatel chizmasini chizing: stator magnit, ramka, kollektor yarim halqalari, cho‘tkalar va batareyani belgilab. O‘yinchoq dvigatelni faqat kattalar bilan, batareya orqali kuzating.