43
Faradeyning ikkinchi qonuni
Darslik: 123–124-betlar
MaqsadFaradeyning ikkinchi qonunini va k = (1/F)(A/Z) formulasini, Faradey sonini bilish.
Yangi so‘zlar
Faradey doimiysi F · Faraday constant Fmolyar massa · molar massvalentlik · valencekimyoviy ekvivalent · chemical equivalent
Tushuntirish
Faradeyning ikkinchi qonuniga ko‘ra moddaning elektrokimyoviy ekvivalenti uning kimyoviy ekvivalenti A/Z ga to‘g‘ri proporsional: k = (1/F)·(A/Z). Bu yerda A — moddaning molyar massasi (g/mol), Z — valentligi, F — Faradey doimiysi, F ≈ 96 500 C/mol; u 1 mol bir valentli ion ajralishi uchun zarur zaryaddir. Demak, valentligi katta modda bir xil zaryadda kamroq ajraladi. Misol uchun kumush: A = 108, Z = 1; mis: A = 63,5, Z = 2. Birinchi va ikkinchi qonunlarni birlashtirib m = (1/F)(A/Z)·I·t yoziladi. Hisoblash uchun g va mg birliklarini tekshirib turing: 1 g = 1000 mg.
Namunalar
Kumush: k = (1/96500) · (108/1) ≈ 0,00112 g/C = 1,12 mg/C (jadvaldagi 1,118 mg/C ga yaqin).
Mis: k = (1/96500) · (63,5/2) ≈ 0,000329 g/C = 0,329 mg/C. Mis kumushdan ~3,4 marta kam ajraladi, chunki Z = 2 va A kichikroq.
Sinfda faoliyat
Daftarda jadval tuzing: Ag, Cu, Al uchun A va Z ni yozing va A/Z ni hisoblang (108; 31,75; 9). Eng katta A/Z kimda bo‘lsa, k ham eng katta ekanini ko‘ring.
Mashq
1
Faradeyning ikkinchi qonuni nimani bildiradi?
k kimyoviy ekvivalent A/Z ga to‘g‘ri proporsional: k = (1/F)(A/Z).
2
Z = 2, A = 64 bo‘lsa, A/Z necha?
32
3
96 500 C zaryad o‘tganda bir valentli, A = 23 g/mol modda necha gramm ajraladi?
23
4
Nima uchun alyuminiyning k si misnikidan kichik?
Al da A/Z = 27/3 = 9, Cu da 63,5/2 = 31,75; A/Z kichik bo‘lsa k ham kichik.