ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Fizika

Elektroliz va Faradey qonunlari

Darslar 42–43 · 2 ta dars · P.Q. Habibullayev, A. Boydedayev, A.D. Bahromov, J.E. Usarov, K.T. Suyarov, M.K. Yuldasheva. Fizika. Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik, qayta ishlangan va to‘ldirilgan 3-nashri. «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019
43

Faradeyning ikkinchi qonuni

Darslik: 123–124-betlar
MaqsadFaradeyning ikkinchi qonunini va k = (1/F)(A/Z) formulasini, Faradey sonini bilish.
Yangi so‘zlar
Faradey doimiysi F · Faraday constant Fmolyar massa · molar massvalentlik · valencekimyoviy ekvivalent · chemical equivalent
Tushuntirish

Faradeyning ikkinchi qonuniga ko‘ra moddaning elektrokimyoviy ekvivalenti uning kimyoviy ekvivalenti A/Z ga to‘g‘ri proporsional: k = (1/F)·(A/Z). Bu yerda A — moddaning molyar massasi (g/mol), Z — valentligi, F — Faradey doimiysi, F ≈ 96 500 C/mol; u 1 mol bir valentli ion ajralishi uchun zarur zaryaddir. Demak, valentligi katta modda bir xil zaryadda kamroq ajraladi. Misol uchun kumush: A = 108, Z = 1; mis: A = 63,5, Z = 2. Birinchi va ikkinchi qonunlarni birlashtirib m = (1/F)(A/Z)·I·t yoziladi. Hisoblash uchun g va mg birliklarini tekshirib turing: 1 g = 1000 mg.

ƒFormula
k = (1/F) · (A/Z)
F ≈ 96 500 C/mol
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

1 kg alyuminiy olish uchun k = 0,094 mg/C bo‘lgani sababli q = 10⁶ mg : 0,094 mg/C ≈ 1,1·10⁷ C kerak, ya’ni o‘n million kulondan ko‘p. Shu sabab alyuminiy zavodlariga juda katta tok beriladi.

Kim ishlatadi

Alyuminiy zavodining muhandislari tok va vaqtni mahsulot massasiga qarab hisoblaydi, kimyogarlar moddaning ekvivalentini topadi, tadqiqotchilar yangi batareya materiallarini sinaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Davriy jadvaldan rux (Z = 2), magniy (Z = 2) va kaliy (Z = 1) ning A qiymatini toping va qaysi birining k si eng katta bo‘lishini oldindan taxmin qiling.

Namunalar
Kumush: k = (1/96500) · (108/1) ≈ 0,00112 g/C = 1,12 mg/C (jadvaldagi 1,118 mg/C ga yaqin).
00,511,51,120,329AgCumg/Cmg/C
Mis: k = (1/96500) · (63,5/2) ≈ 0,000329 g/C = 0,329 mg/C. Mis kumushdan ~3,4 marta kam ajraladi, chunki Z = 2 va A kichikroq.
Sinfda faoliyat

Daftarda jadval tuzing: Ag, Cu, Al uchun A va Z ni yozing va A/Z ni hisoblang (108; 31,75; 9). Eng katta A/Z kimda bo‘lsa, k ham eng katta ekanini ko‘ring.

Mashq
1
Faradeyning ikkinchi qonuni nimani bildiradi?
2
Z = 2, A = 64 bo‘lsa, A/Z necha?
3
96 500 C zaryad o‘tganda bir valentli, A = 23 g/mol modda necha gramm ajraladi?
4
Nima uchun alyuminiyning k si misnikidan kichik?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKaram, lavlagi yoki qog‘oz?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →