Laboratoriya ishi. O‘tkazgichlarni ketma-ket va parallel ulashni o‘rganish
Ishga ikki rezistor (taxminan 100–300 Ω), past kuchlanishli manba, ampermetr, voltmetr va kalit kerak; ishlarni o‘qituvchi nazoratida, zanjirni u tekshirgandan keyingina yoqib bajaring. Avval rezistorlarni ketma-ket ulab, manba kuchlanishi U va tok kuchi I ni o‘lchang va R = U/I ni hisoblang; so‘ng uni R₁ + R₂ bilan solishtiring. Keyin rezistorlarni parallel ulab, shuni takrorlang va natijani R₁·R₂/(R₁ + R₂) bilan solishtiring. Natijalar bir oz farq qilishi mumkin, chunki asboblar noaniq va simlarning qarshiligi bor. Parallel ulanishda umumiy qarshilik kamayib, tok ortadi, shuning uchun zanjirni uzoq yoqib qo‘ymang va rezistorlarni ushlamang — ular qizishi mumkin.
Ta’mirchi 60 Ω li rezistor kerak, qo‘lida esa 100 Ω va 150 Ω li rezistorlar bor. Ularni parallel ulasa, R = 100 · 150 : 250 = 60 Ω chiqadi. Ulagandan keyin uni o‘lchab, hisob bilan solishtiradi.
Elektronika ta’mirchilari kerakli qarshilikni mavjud rezistorlardan yig‘adi, radio havaskorlari qismlarni tejaydi, sxema ishlab chiquvchilar hisobni o‘lchash bilan tekshiradi.
Qog‘ozda 60 Ω va 30 Ω qarshiliklardan 90 Ω ni ham, 20 Ω ni ham qanday hosil qilish mumkinligini toping (ketma-ket yoki parallel) va hisobingizni tekshiring.
Daftarga jadval tayyorlang: «ulanish turi, U (V), I (A), R o‘lchangan (Ω), R hisoblangan (Ω)». Namunaviy sonlar (masalan, 200 Ω va 300 Ω) bilan hisoblangan qiymatlarni oldindan to‘ldiring.