Ko‘rish analizatorlari
Ko‘rish organi – ko‘z soqqasi va yordamchi qismlari: qovoqlar, kipriklar, ko‘z muskullari, yosh bezlari. Soqqa uch pardadan iborat: tashqi oqsil parda (oldida shaffof shox parda, qolgan qismi sklera), o‘rta tomirli parda (oldingi qismi rangli kamalak parda, uning markazida qorachiq) va ichki to‘r parda. Kamalak pardadagi muskullar qorachiq o‘lchamini o‘zgartiradi: yorug‘lik kuchli bo‘lsa torayadi, qorong‘ida kengayadi. Qorachiq orqasida ikki tomonlama qavariq tiniq gavhar bor, uni kiprikli tana muskullari qavariqligini o‘zgartiradi. Ko‘z ichi shishasimon tana bilan to‘ladi. To‘r pardada yorug‘likni sezuvchi retseptorlar bor: tayoqchalar (kuchsiz yorug‘likda ko‘rish) va kolbachalar (rangni ko‘rish va aniq ko‘rish). Sariq dog‘da kolbachalar eng ko‘p, ko‘r dog‘da retseptor yo‘q – shu yerdan ko‘rish nervi chiqadi. Tasvir to‘r pardada kichraygan va teskari hosil bo‘ladi; miya uni to‘g‘ri qiladi. Ko‘z shikastlansa: ko‘zni ishqalamang, tegmang, begona jismni o‘zingiz olishga urinmang; kimyoviy modda tushsa darhol 15 daqiqa oqar toza suv bilan yuving va 103 ga qo‘ng‘iroq qiling; kuchli zarba yoki kirgan narsa bo‘lsa, ko‘zni bosmasdan toza mato bilan bo‘sh yoping va tezda shifokorga olib boring. Ko‘zni iflos qo‘l bilan ishqalamang, boshqaning sochig‘idan foydalanmang.
Ko‘z sxemasi: shox parda, qorachiq, gavhar, shishasimon tana, to‘r parda, sariq va ko‘r dog‘, ko‘rish nervini belgilang. Qorachiq tajribasi (ixtiyoriy, kattalar yonida): oynada ko‘zga yorug‘ chiroq nurini tutmasdan, xonaning yorug‘ligini o‘zgartirib qorachiq kattaligini kuzating. Ko‘zga kuchli chiroq yoki lazer qaratmang.