Rangli metallar va qotishmalar; yupqa tunuka va sim
Rangli metallarga alyuminiy, mis, rux, qalay, qo‘rg‘oshin, nikel, kobalt va boshqalar kiradi; ular asosan qotishmalar holida ishlatiladi, chunki ayrim xossalari bilan cho‘yan va po‘latdan ustun. Alyuminiy kumushsimon, yengil (po‘latdan taxminan uch marta yengil), plastik, zangga chidamli, elektr va issiqlikni yaxshi o‘tkazadi; tabiatda erkin holda emas, birikmalar holida uchraydi. Alyuminiy qotishmalari silumin va duralyuminiy samolyotsozlik va mashinasozlikda ishlatiladi. Mis qizg‘ish, cho‘ziluvchan, elektr va issiqlikni juda yaxshi o‘tkazadi, shuning uchun undan elektr simlari yasaladi. Mis qotishmalari: bronza (mis + qalay va boshqalar) mustahkam va yemirilishga chidamli, undan badiiy buyumlar quyiladi; latun (mis + rux) sariq, qattiq, namli joyda ishlaydigan detallar uchun yaraydi. Sof qalay yumshoq kumushsimon metall bo‘lib, po‘lat listni himoya qiladigan qoplama uchun ishlatiladi. Rux o‘rtacha qattiq, sirtida himoya oksid pardasi hosil qiladi. Qo‘rg‘oshin yumshoq, ko‘kimtir kulrang, lekin zaharli: u bilan o‘quvchilar ishlamaydi, qo‘l bilan ushlagandan keyin qo‘l sovunlab yuviladi. Namunalarni o‘rganishda ularni og‘izga olish, ularning chang va qirindisini yutish, o‘tkir chetlarini yalang qo‘lda ushlash mumkin emas.
Namunalar jadvali: o‘qituvchi tayyorlagan 5–6 metall namunasi (qirralari silliqlangan, qo‘rg‘oshin yo‘q) ko‘riladi; o‘quvchilar rangi, og‘irligi, yaltiroqligini yozadi va qaysi metall ekanini taxmin qiladi. Namunalardan keyin qo‘llar yuviladi.