Buyumlar uchun texnologik xaritalar
Texnologik xarita – buyumni tayyorlash jarayonining jadval shaklidagi tavsifi. Unda buyum qismlarining nomi, soni va o‘lchami, xom ashyo materiallari, o‘lchov asboblari hamda ish asboblari ko‘rsatiladi. Xaritaning ikkinchi jadvalida ish ketma-ketligi beriladi: har bir qatorda operatsiya (masalan, «shablonni fanerga ko‘chirish»), uni bajarish bo‘yicha ko‘rsatma va kerakli asbob yoziladi. Operatsiyalar mantiqiy tartibda joylashadi: materialni tanlash va tekshirish, rejalash, qirqish, ishlov berish, yig‘ish va pardozlash. Xarita ishni oldindan o‘ylab olishga, materialni tejashga va xatolardan saqlanishga yordam beradi, zavodlarda esa bir xil sifatli mahsulot chiqarishning asosi bo‘ladi. Xaritaga xavfsizlik talablarini ham kiritish foydali: masalan, «lobzik bilan qirqishda fanerni iskanjada qisish, ko‘zoynak taqish». Maktabdagi har bir amaliy ish zavod va fabrikalarda tayyorlanadigan buyum texnologiyasining kichik maketi hisoblanadi. Muammo uchrasa (masalan, yog‘ochda nuqson topilsa), xaritaga o‘zgartirish kiritiladi: nuqsonli joy kesib tashlanadi yoki boshqa material olinadi.
Xarita tuzish: ikki-uch o‘quvchidan iborat guruh «qalam solingan karton quti» yoki «kitob tagligi» uchun 6–7 qatorli xarita tuzadi (operatsiya, ko‘rsatma, asbob, xavfsizlik shartlari). Keyin boshqa guruh xaritani tekshiradi. Faqat qog‘oz va qaychi ishlatiladi, kattalar nazorati bilan.