ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Texnologiya

Ushlagich va choynak yopqich

Darslar 61–62 · 2 ta dars · Mehnat ta’limi (Texnologiya), umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 7-sinfi uchun darslik. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2016/2017 (mualliflar nomlari matnda ko‘rsatilmagan)
61

«Yo‘l-yo‘l» usulida ushlagich tikish

Darslik: 207–209-betlar
Maqsad«Yo‘l-yo‘l» usulida ushlagich tikish tartibini va issiq buyumlar uchun xavfsiz materiallarni bilish.
Yangi so‘zlar
ushlagich · pot holdertasma · stripsintepon (vatin) · battingqiya tasma · bias tape
Tushuntirish

«Yo‘l-yo‘l» quroq bloki markaziy kvadrat atrofiga bir xil enli gazlama tasmalarini navbat bilan tikib yig‘iladi. Tasma enini belgilash uchun maxsus shablon shart emas – eni mos keladigan chizg‘ich yetarli. Tasma uzunligi oldindan aniq kesilmaydi: har bir tasma tikib bo‘lingach, ortiqchasi blok cheti bilan tekislab qirqiladi. Tasmalar soat mili bo‘ylab aylantirib tikilsa, har bir yangi tasma oldingisidan uzunroq bo‘ladi va blok asta kattalashadi; boshqa variantda tasmalar markaziy kvadratning qarama-qarshi tomonlariga juft-juft qo‘shiladi. Och va to‘q rangli tasmalarni navbatlab tanlash naqshni yaqqol qiladi. Ushlagich uchun ikki xil paxta gazlama, qalin paxtali to‘ldirgich, chetiga qiya tasma, ip, igna, angishvona va qaychi kerak. Xavfsizlik va material haqida: ushlagich issiq idishni ushlash uchun, shuning uchun ichki qatlam qalin bo‘lishi kerak. Sintetik to‘ldirgich (sintepon) yuqori haroratda eriydi va ochiq olov yoki qizigan plita yuzasiga tegsa yonadi yoki yopishib qoladi, shuning uchun paxtali to‘ldirgich va paxta gazlama xavfsizroq; ushlagichni olovga, qizigan plitaga yoki qaynoq temir yuzaga qo‘ymang; nam ushlagich bug‘ o‘tkazib kuydirishi mumkin – quruq bo‘lsin. Qaychi o‘tkir bo‘lgani uchun yopiq uzating; mashinada va dazmolda faqat o‘qituvchi nazoratida ishlang; igna va to‘g‘nog‘ichlarni sanab oling. Bunday ushlagichni oshxonada bolalar faqat kattalar bor paytda ishlatadi.

!Xavfsizlik
Issiq idishni faqat qalin ushlagich bilan oling; ushlagichni ochiq olov yonida qoldirmang.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sovuq tongda o‘quvchi jun telpak kiyadi va shamol esayotganda ham boshi issiq qoladi. Jun qatlam tana issiqligining chiqib ketishini sekinlashtiradi.

Kim ishlatadi

Kurtka tikuvchilar, tom yopuvchilar va yong‘inga qarshi kiyim dizaynerlari qatlamlar issiqlikni ushlab turishini hisobga oladi.

Bugun sinab ko‘ring

Qo‘llarni sovuqdan, yomg‘irdan yoki kirdan asraydigan uchta narsani ayting va har biri nimadan yasalganini yozing.

Namunalar
Tasmalar uzunligi tikilgandan keyin aniqlanadi: oldindan kesilmaydi.
Issiq buyum uchun ushlagich paxta to‘ldirgichli bo‘lsa yaxshi: sintetika erib ketishi mumkin.
Sinfda faoliyat

Ushlagich eskizi: «yo‘l-yo‘l» usulining uchta variantini rangli qalam bilan 10×10 sm katakda chizing, qaysi biri chiroyli ekanini tanlang. Sintetik to‘ldirgichning kamchiligini va xavfsiz variantni yozing.

Mashq
1
Tasmalar uzunligi qachon aniqlanadi?
2
Ushlagichda issiqlikdan nima himoya qiladi?
3
Tasmalar kengligi 4 sm; 5 ta tasma qatori yonma-yon jami necha sm kenglik beradi? (4 × 5)
4
Ushlagichni nega olovga yaqinlashtirmaslik kerak?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliXotira kuni arafasida: xotira sayriHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →