Kauchuk, rezina va ebonit haqida umumiy ma’lumot
Kauchuk tabiiy yoki sintetik bo‘lishi mumkin. Rezina va rezina buyumlar kauchukka vulkanizator (oltingugurt), vulkanizatsiyani tezlatuvchi aktivatorlar, yumshatgichlar va eskirishni sekinlatuvchi moddalar qo‘shib olinadi. Qo‘shilgan oltingugurt miqdoriga qarab vulkanizatsiyadan so‘ng yumshoq, o‘rtacha yumshoq yoki qattiq rezina (ebonit) hosil bo‘ladi: yumshoq rezinada oltingugurt bir necha foiz, ebonitda esa ancha ko‘p, taxminan yarmigacha bo‘ladi. Yumshoq rezinalar apparat va uskunalar ichini qoplashda ishlatiladi, ebonitdan quvur, plastinka va naychalar tayyorlanadi. Rezinalar kislotabardosh, issiqbardosh, sovuqbardosh, yog‘ va benzinga bardoshli bo‘lib chiqariladi. Kauchukdan taxminan 50 000 xil buyum yasaladi; eng muhimi – turli transport vositalarining shinalari, bundan tashqari kiyim, oyoq kiyimi, lentalar va g‘ovak materiallar. Kauchuk turli agressiv muhitga chidamli bo‘lgani uchun kimyo sanoatida ham muhim. Eski shina va rezinani yoqish zaharli tutun chiqaradi, shuning uchun rezina chiqindisi yoqilmaydi, ajratib topshiriladi. Maktabda rezina bilan ishlaganda o‘tkir pichoq o‘rniga qaychi, kattalar nazoratida foydalaniladi, ba’zi odamlarda lateksga allergiya bo‘lishi mumkin.
Rezina buyumlar xaritasi: sinfda 10 ta rezina buyum (ko‘p qismi suratda) nomlanadi va «yumshoq rezina» yoki «ebonit» ustuniga joylanadi. Lateksga allergiyasi borlar buyumga tegmaydi.