☰ Mundarija · Texnologiya

Quroqchilik: «Tegirmon» va yostiq

Darslar 59–60 · 2 ta dars · Mehnat ta’limi (Texnologiya), umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 7-sinfi uchun darslik. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2016/2017 (mualliflar nomlari matnda ko‘rsatilmagan)
60

«Tegirmon» usulida yostiq jildi tikish

Darslik: 204–206-betlar
Maqsad«Tegirmon» usulida yostiq jildi tikish tartibini va uni to‘ldirib yakunlashni bilish.
Yangi so‘zlar
yostiq jildi · pillow coverporoloni (ko‘pikli to‘ldirgich) · foam fillingko‘rinmas shok · blind stitchchok haqi · seam allowance
Tushuntirish

Yostiq jildining ustki qavati «Tegirmon» bloklaridan yig‘iladi, pastki qavati esa bir rangli gazlamadan bo‘ladi. Zich to‘qilgan, kontrast rangli ikki xil paxta gazlama (masalan, sidirg‘a va mayda gulli) olinadi va oldindan dekatirovka qilinadi. Bizning reja: tayyor kvadrat tomoni 5 sm, har bir kvadrat ikki rangli uchburchakdan tikiladi, 4 ta kvadrat aylantirib joylansa bitta blok (10×10 sm) chiqadi; 4 qator × 4 ustun = 16 blok 40×40 sm li ustki qavatni beradi. Ish tartibi: 1) shablon bo‘yicha uchburchaklar gazlamaning ters tomoniga chizilib, chok haqi bilan kesiladi; 2) ikki uchburchak o‘ngini o‘ngiga qaratib diagonal bo‘yicha tikiladi va kvadrat hosil bo‘ladi; 3) kvadratlar bloklarga, bloklar qatorlarga ulanadi, choklar bir-biriga aniq tushishiga e’tibor beriladi; 4) qo‘shni qatorlarning chok haqlari qarama-qarshi tomonga dazmollanadi, shunda choklar bir joyga to‘planib qalinlashmaydi; 5) ustki va pastki qavat o‘ngini o‘ngiga qaratib aylantirib tikiladi, to‘ldirgich kiritish uchun bir tomonda 10–12 sm ochiq qoldiriladi; 6) jild o‘ngiga ag‘darilib, burchaklari to‘g‘rilanadi, to‘ldirgich kiritiladi va ochiq joy qo‘lda ko‘rinmas chok bilan yopiladi. Xavfsizlik: tikuv mashinasi va dazmoldan faqat o‘qituvchi nazoratida foydalaning (48- va 56-darslardagi qoidalar); to‘g‘nog‘ichlarni mashinada tikishdan oldin oling; qo‘lda tikishda angishvona taqing; sintetik to‘ldirgich changini nafas olmang, bolalar ko‘pikni og‘izga solmasin; tayyor yostiqda igna yoki to‘g‘nog‘ich qolib ketmasin – sanab tekshiring.

Namunalar
4 × 4 = 16 blok; har blokda 4 kvadrat, demak jami 16 × 4 = 64 kvadrat.
Toq va juft qatorlarning chok haqi qarama-qarshi tomonga dazmollanadi: qatorlar ulanganda choklar bir-biriga tushib qalinlashmaydi.
Sinfda faoliyat

Yostiq rejasi: qog‘ozda 4×4 blokli rejani chizib, har bir blokdagi uchburchaklarni kontrast ranglarda bo‘yang; kerakli uchburchak va kvadratlar sonini hisoblang. Dazmol va mashinada faqat o‘qituvchi bilan ishlang.

Mashq
1
Bitta «Tegirmon» blokida nechta kvadrat bor?
2
To‘ldirgich kiritish uchun nima qilinadi?
3
16 blok, har birida 4 kvadrat. Jami nechta kvadrat? (16 × 4)
4
Tayyor yostiqda nimani tekshirish kerak?