ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Texnologiya

Ko‘ylak to‘r chizmasi

Darslar 53–54 · 2 ta dars · Mehnat ta’limi (Texnologiya), umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 7-sinfi uchun darslik. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2016/2017 (mualliflar nomlari matnda ko‘rsatilmagan)
54

Ko‘ylak old bo‘lagi va yengning to‘r chizmasi

Darslik: 184–186-betlar
MaqsadKo‘ylak old bo‘lagi va yengining to‘r chizmasini chizish formulalarini va tartibini bilish.
Yangi so‘zlar
old bo‘lak · front pieceyeng chizmasi · sleeve drawingdoimiy o‘lchov · constant measurevitashka · dart
Tushuntirish

Old bo‘lak chizmasi orqa bo‘lak uchun chizilgan to‘r ichida quriladi, shuning uchun ikkala bo‘lakning qo‘ltiq, bel va etak chiziqlari bir xil balandlikda bo‘ladi. Namunaviy razmerimiz uchun (KAYA = 48, BnAYA = 18, yelka kengligi 12, ko‘krak oralig‘i 9,5): ko‘krak chizig‘idan yuqoriga old bo‘lak balandligi taxminan KAYA : 2 = 24 qo‘yiladi; old bo‘yin o‘mizining eni orqadagi kabi BnAYA : 3 + 0,5 = 6,5, chuqurligi esa orqadagidan ancha katta bo‘ladi. Ko‘krak vitashkasining markazi ko‘krak oralig‘i KO = 9,5 sm masofada belgilanadi, vitashka eni KAYA : 8 = 6; vitashka tomonlari teng qilib chiziladi. Old yelka chizig‘i yelka kengligidan vitashka hisobiga qisqaroq olinadi: 12 − 4 = 8. Qolgan kichik kesmalar kitobdagi doimiy o‘lchovlar bo‘yicha qo‘yiladi. Yeng chizmasi: yeng uzunligi AE = YEU (bizning modelda qisqa yeng, taxminan 20 sm); yeng eni AA1 = yelka aylanasi + (5…6) sm, masalan 28 + 6 = 34; yeng o‘mizi balandligini topish uchun AA1 : 4 = 8,5 olinadi. Tikiladigan buyum qulay bo‘lishi, nafas olish, qon aylanishi va harakatga xalaqit bermasligi, shaklini saqlashi va havo o‘tkazishi kerak. Tekshirish: old va orqa bo‘lakning yelka va yon qirqimlari, yeng o‘mizi va yeng boshining uzunliklari bir-biriga mos kelishi kerak; mos kelmasa chizma qayta hisoblanadi. Chizishda ham xavfsizlikni saqlang: o‘tkir qalam va chizg‘ich burchaklarini ehtiyot qiling, qaychini yopiq uzating, ish joyini tartibda saqlang.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘quvchi qalamlar uchun qog‘oz g‘ilof buklaydi: eng uzun qalamni o‘lchaydi va g‘ilofni undan biroz uzunroq qiladi, shunda qalamlar oson kirib-chiqadi.

Kim ishlatadi

Tikuvchilar, konstruktorlar va qadoqlash dizaynerlari bir-biriga mos tushadigan qismlarni o‘lchovlar bilan hisoblaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Quti tubining izini qog‘ozga chizing, undan sal kattaroq qopqoq konturini chizing va qutini qo‘yib mosligini tekshiring.

Namunalar
Yelka kengligi 12 bo‘lsa, old yelka chizig‘i 12 − 4 = 8.
Yelka aylanasi 28 bo‘lsa, yeng eni AA1 = 28 + 6 = 34.
Sinfda faoliyat

Old bo‘lak jadvali: kitobdagi formulalar bo‘yicha o‘z o‘lchovlaringiz bilan old bo‘lak va yeng uchun jadval tuzing, chizma bo‘laklarining uzunligini orqa bo‘lakka solishtirib tekshiring.

Mashq
1
Old bo‘lak chizmasi nimaga asoslanadi?
2
Yeng eni AA1 qanday topiladi?
3
Yelka aylanasi 28 sm. AA1 = 28 + 6 necha sm? (28 + 6)
4
AA1 = 32 bo‘lsa, AA1 : 4 necha sm? (32 : 4)
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliQaldirg‘och uyalari: nima umumiy?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →