Aniq fanlarning rivojlanishi
XV asrda Samarqand va Hirotda olimlar, shoirlar va bastakorlar to‘plangan edi. Ulug‘bek matematika va astronomiyaga yoshligidan qiziqqan; u Farg‘oniy, Xorazmiy, Beruniy, Ibn Sino va yunon olimlari asarlarini o‘rgandi. 1424–1429-yillarda Samarqand yaqinidagi Obirahmat anhori bo‘yida u rasadxona qurdirdi; kitobga ko‘ra, uning balandligi 31 metr, asosiy asbobi esa ulkan sekstant bo‘lgan. Bu yerda Jamshid Koshoniy, Qozizoda Rumiy, Ali Qushchi va boshqa olimlar kuzatishlar olib borgan. Natijada 1018 ta qo‘zg‘almas yulduzning o‘rni aniqlanib, «Ziji jadidi Ko‘ragoniy» (Ko‘ragoniyning yangi astronomik jadvali) tuzildi: u keng muqaddima va yulduzlar jadvalidan iborat. Jadval o‘sha davrning eng aniqlaridan hisoblanadi; yilning uzunligi hozirgi o‘lchovdan bir daqiqa atrofida farq qiladi, deyiladi. Ulug‘bekdan keyin rasadxona vayron bo‘lib, uning qoldiqlari faqat XX asr boshida topilgan.
«Osmon xaritasi»: bolalar yulduz turkumi rasmini chizib, uning joyini jadval qatori kabi yozishadi (rasm kechasi uyda, kattalar bilan kuzatiladi).