☰ Mundarija · Ona tili

Bo‘lishsizlik olmoshi, tuzilishi va imlosi

Darslar 19–21 · 3 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva, A. Mirzaahmedov. Ona tili 7-sinf, to‘ldirilgan va qayta ishlangan 4-nashr. «Ma’naviyat», Toshkent, 2017
21

Sodda va qo‘shma olmoshlar. Ularning imlosi

Darslik: 37–38-betlar
MaqsadSodda va qo‘shma olmoshlarning imlosini bilish.
Yangi so‘zlar
imlo · spellingqo‘shib yoziladi · is written joinedajratib yoziladi · is written separatelytub olmosh · root pronoun
Tushuntirish

Sodda olmoshlar qismlari qo‘shib yoziladi: kimdir, allaqanday, qaysidir, hamma. Bu qoida yasama sodda olmoshlarga ham tegishli: gumon olmoshlarida alla- va -dir asosga qo‘shib yoziladi. Qo‘shma olmoshlar qismlari esa ajratib yoziladi: hech kim, hech qachon, har bir, har kim, mana shu, ana o‘sha. Shuning uchun «hechkim» yoki «mana shu»ni qo‘shib yozish xatodir. Imlo xatosiga yo‘l qo‘ymaslik uchun olmoshning nechta asosdan iboratligini avval aniqlab olish kerak.

Namunalar
Hech qachon, har bir, ana shu — ajratib yoziladi.
Kimdir, allanima, hamma — qo‘shib yoziladi.
Sinfda faoliyat

Xatoni top: doskada «hechkim», «mana shu», «allaqayer», «har qanday» so‘zlari berilgan; imlosi noto‘g‘rilarini to‘g‘rilang.

Mashq
1
Sodda olmoshlar qanday yoziladi?
2
Qo‘shma olmoshlarga uchta misol keltiring.
3
To‘g‘risini tanlang: hechnima / hech nima, qaysidir / qaysi dir.
4
Nima uchun «allaqayer» qo‘shib yoziladi?