ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Shart bog‘lovchilari va bog‘lovchilarni mustahkamlash

Darslar 59–60 · 2 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva, A. Mirzaahmedov. Ona tili 7-sinf, to‘ldirilgan va qayta ishlangan 4-nashr. «Ma’naviyat», Toshkent, 2017
59

Shart bog‘lovchilari

Darslik: 107-bet
MaqsadShart bog‘lovchilarini va ularning gapdagi vazifasini bilish.
Yangi so‘zlar
shart bog‘lovchisi · conditional conjunctionagar · ifbasharti · provided thatshart ergash gap · conditional clause
Tushuntirish

Agar, agarda, basharti singari bog‘lovchilar shart bog‘lovchilari hisoblanadi. Ular ergash gapda aytilgan shart bajarilsa, bosh gapdagi ish-harakat sodir bo‘lishini bildiradi: Agar yomg‘ir yog‘masa, sayrga chiqamiz. Shart ergash gapning kesimi odatda -sa shaklidagi fe’l bilan ifodalanadi. Darslikda garchi bog‘lovchisi ham shu qatorda berilgan: u «shunday bo‘lsa-da» degan ma’noni beradi (Garchi charchagan bo‘lsa ham, ishni tugatdi). Shart ergash gapi bosh gapdan oldin kelsa, ular orasiga vergul qo‘yiladi: Agar vaqt bo‘lsa, kelaman.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Mahalla yig‘ilishida «Agar hamma yordam bersa, bog‘ tez tozalanadi» deyiladi. Shart bog‘lovchisi natija qaysi shartda bo‘lishini ko‘rsatadi.

Kim ishlatadi

Qonun va shartnoma yozuvchilar shartlarni aniq belgilaydi, dasturchilar «agar-u holda» mantiqini tuzadi, o‘qituvchilar vazifa bajarilsa nima bo‘lishini aytadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bir istagingizni «agar…» bilan boshlanadigan shartli gapda yozing va natijani ham ko‘rsating.

Namunalar
Agar o‘qisang, bilasan — shart: o‘qish; natija: bilish.
Basharti vaqt bo‘lsa, kelaman — basharti: «agar» ma’nosida.
Sinfda faoliyat

«Agar ... bo‘lsa»: o‘quvchilar «Agar ...» bilan gap boshlaydi, keyingisi natijani aytadi.

Mashq
1
Shart bog‘lovchilariga misollar keltiring.
2
«Agar ertaga yomg‘ir yog‘sa, uyda qolamiz» gapida shartni ajrating.
3
Gapni tugallang: Agar ko‘p o‘qisang, ...
4
Nima uchun shart ergash gapi kesimi ko‘pincha -sa shaklida bo‘ladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKaptarlar kamayganmi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →