ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Bo‘lishsizlik olmoshi, tuzilishi va imlosi

Darslar 19–21 · 3 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva, A. Mirzaahmedov. Ona tili 7-sinf, to‘ldirilgan va qayta ishlangan 4-nashr. «Ma’naviyat», Toshkent, 2017
19

Bo‘lishsizlik olmoshlari

Darslik: 34-bet
MaqsadBo‘lishsizlik olmoshlarini, ularning hosil bo‘lishi va imlosini bilish.
Yangi so‘zlar
bo‘lishsizlik olmoshi · negative pronounhech · none, never, not anyinkor · negationkesim · predicate
Tushuntirish

Bo‘lishsizlik olmoshlari shaxs, narsa, belgi, payt yoki miqdorning umuman yo‘qligini bildiradi. Ular «hech» so‘zini so‘roq olmoshi yoki bir, narsa, nima so‘zlari oldiga qo‘yish orqali hosil qilinadi: hech kim, hech narsa, hech nima, hech qachon, hech qanday, hech qancha, hech bir. Ikkala qism alohida so‘z bo‘lgani uchun ajratib yoziladi. Bunday olmosh qatnashgan gapda kesim odatda bo‘lishsiz shaklda keladi: Hech kim javob bermadi. Kelishik qo‘shimchasi ikkinchi qismga qo‘shiladi: hech kimga, hech narsani, hech nimadan. Gapda bu olmoshlar ega, to‘ldiruvchi yoki aniqlovchi bo‘ladi.

kimnarsanimaqachonqandayqanchabirhech +
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Dars yakunida o‘qituvchi «Hech kim uyga vazifasiz qolmasin» deydi. Inkor olmoshi bilan aytilgan gap qisqa va qat’iy eshitiladi.

Kim ishlatadi

Qoidalar yozuvchilari taqiqlarni aniq bildiradi, xavfsizlik e’lonlarini tuzuvchilar «hech kim» so‘zini qo‘llaydi, hisobotchilar yo‘q narsani to‘g‘ri qayd etadi.

Bugun sinab ko‘ring

«Hech kim», «hech narsa», «hech qachon» so‘zlaridan birini tanlab, uyingizdagi haqiqiy holat haqida bitta rost gap yozing.

Namunalar
Bugunhol hech kimega kechikmadikesim .
Bugun hech kim kechikmadi. — «hech kim» ega, kesim inkor.
Men bu haqda hech kimga aytmadim. — kelishik qo‘shimchasi oxirgi qismda.
Sinfda faoliyat

«Yo‘q, hech kim!»: o‘qituvchi savollar beradi (Kim kech qoldi? Nima yo‘qoldi?), siz bo‘lishsizlik olmoshi bilan javob berasiz.

Mashq
1
Bo‘lishsizlik olmoshlari qanday hosil bo‘ladi?
2
«Hech kim» olmoshiga -ga va -dan qo‘shimchalarini qo‘shing.
3
«Hech qachon yolg‘on gapirma» — olmoshli qismni aniqlang.
4
Nima uchun «hech kim keldi» emas, «hech kim kelmadi» deyiladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKanal bo‘yida saralash joyiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →