Vazifadosh ko‘makchilar
Ba’zi mustaqil so‘zlar gapda ko‘makchi o‘rnida ishlatila boshlaydi; ular vazifadosh ko‘makchilar deyiladi. Ular uch turkumdan kelib chiqqan: otdan (ost, ust, yon, old, orqa, qosh), ravishdan (oldin, avval, keyin, so‘ng, tomon) va fe’ldan (bo‘ylab, qarab, ko‘ra, deya, deb, atab). Ko‘makchi vazifasida kelganda bunday so‘z o‘zining to‘liq nomlash ma’nosida ishlatilmaydi va alohida so‘roqqa javob bermaydi: u oldingi so‘z bilan qo‘shilib, bitta so‘roqqa javob beradi. Masalan, «Ko‘prik ostidan suv oqadi» gapida «ko‘prik ostidan» birgalikda qayerdan? so‘rog‘iga javob bo‘ladi.
Sinf burchagidagi yozuvda «Chelaklar javon yonida, qog‘ozlar stol ustida, cho‘tkalar quti ichida» deyilgan. Joy bildiruvchi so‘zlar otdan kelib chiqqan bo‘lsa-da, ko‘makchi kabi ishlab, narsa qayerdaligini aytadi.
Sinf tartibi qoidalarini yozuvchilar, ombor yorliqlarini tayyorlovchilar va yo‘l-yo‘riq beruvchilar joylashuvni shunday so‘zlar bilan aytadi.
Xonangiz yoki sinfdagi uchta narsaning joyini «oldida», «orqasida», «yonida» kabi so‘zlar bilan uch gapda yozing.
«Qaysi turkumdan?»: kartochkalardagi vazifadosh ko‘makchilarni ot, ravish, fe’l ustunlariga ajrating.