ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Bog‘lovchi va uning turlari

Darslar 47–48 · 2 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva, A. Mirzaahmedov. Ona tili 7-sinf, to‘ldirilgan va qayta ishlangan 4-nashr. «Ma’naviyat», Toshkent, 2017
47

Bog‘lovchilar

Darslik: 85–87-betlar
MaqsadBog‘lovchi haqida tushuncha olish; uning gapdagi vazifasini bilish.
Yangi so‘zlar
bog‘lovchi · conjunctionuyushiq bo‘laklar · homogeneous partsqo‘shma gap · compound sentencesodda gap · simple sentence
Tushuntirish

Bog‘lovchi — gapning bir xil vazifadagi bo‘laklarini yoki qo‘shma gap ichidagi sodda gaplarni bir-biriga ulaydigan yordamchi so‘z. Va, ammo, lekin, biroq, chunki, yo ... yo, goh ... goh, dam ... dam shular jumlasidandir. Masalan, «Anor va behi sotib oldik» gapida «va» ikki uyushiq bo‘lakni, «Quyosh chiqdi, biroq havo salqin edi» gapida «biroq» ikki sodda gapni bog‘lagan. Bog‘lovchining o‘zi gap bo‘lagi bo‘lmaydi va hech qanday so‘roqqa javob bermaydi. U bog‘lash bilan birga gapga zidlik, sabab, shart kabi qo‘shimcha ma’no ham beradi.

Kitobega va daftarega stoldakesim .
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Doskadagi e’londa «Ertaga geografiya va biologiya darsi bor, lekin sport darsi yo‘q» deb yozilgan. Bog‘lovchi ikki dars nomini birlashtiradi, ikkinchisi esa ular orasidagi qarama-qarshilikni ko‘rsatadi.

Kim ishlatadi

Matn yozuvchilar fikrlarni bog‘laydi, dasturchilar shart va natijani yozadi, maktub muallifleri fikr ketma-ketligini saqlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Ikkita gapni bog‘lovchi bilan bitta gapga aylantiring va ma’no saqlanganini tekshiring.

Namunalar
Kitob va daftar stolda — «va» ikki ega (uyushiq bo‘lak)ni bog‘ladi.
Dars tugadi, ammo bolalar chiqmadi — «ammo» ikki sodda gapni bog‘ladi.
Sinfda faoliyat

Bog‘lovchi bilan gap tuzish: ikki sodda gapni (Yomg‘ir yog‘di. Biz uyda qoldik.) turli bog‘lovchilar bilan birlashtiring.

Mashq
1
Bog‘lovchi deb nimaga aytiladi?
2
Bog‘lovchilardan beshtasini ayting.
3
«Men o‘qidim, lekin tushunmadim» gapida bog‘lovchi nimani bog‘lagan?
4
Nima uchun bog‘lovchi gap bo‘lagi hisoblanmaydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBahor qachon boshlanadi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →