☰ Mundarija · Ona tili

Takrorlash: olmosh, yordamchi so‘zlar, matn

Darslar 78–80 · 3 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva, A. Mirzaahmedov. Ona tili 7-sinf, to‘ldirilgan va qayta ishlangan 4-nashr. «Ma’naviyat», Toshkent, 2017
78

Olmosh, egalik va kelishik shakllari yuzasidan o‘tilganlarni takrorlash

Darslik: 137–138-betlar
MaqsadOlmosh, egalik va kelishik shakllari bo‘yicha o‘tilganlarni takrorlash.
Yangi so‘zlar
olmosh · pronounegalik shakli · possessive formkelishik · caseturlanish · declension
Tushuntirish

Olmosh ot, sifat, son kabi so‘zlar, birikma yoki gap o‘rnida qo‘llanib, ularga ishora qiladi, lekin ularni o‘zi atamaydi. Olmoshlar ma’no jihatidan kishilik, o‘zlik, ko‘rsatish, so‘roq, belgilash, bo‘lishsizlik va gumon turlariga bo‘linadi. Egalik qo‘shimchalari predmetning kimgadir tegishli ekanini bildiradi: kitobim, kitobing, kitobi. Kelishik qo‘shimchalari so‘zlarni gapda bir-biriga bog‘laydi; kelishiklar oltita: bosh, qaratqich, tushum, jo‘nalish, o‘rin-payt, chiqish. Ismning egalik va kelishik qo‘shimchalari bilan o‘zgarishi turlanish deyiladi.

Namunalar
Mening ukam senga kitobini berdi — egalik va kelishik: mening, senga, kitobini.
Kimdir uyimizda o‘zimizga yoqqan qo‘shiq aytdi — gumon va o‘zlik olmoshlari.
Sinfda faoliyat

Olmosh jadvali: har bir o‘quvchi bir turdan olmosh aytadi, guruh uni turiga qarab joylaydi.

Mashq
1
Olmosh nima o‘rnida qo‘llanadi?
2
Nechta kelishik bor? Sanab bering.
3
«Kitobingni menga ber» gapidagi egalik va kelishik qo‘shimchalarini toping.
4
Nima uchun kelishik qo‘shimchalari gapda muhim?