Ergashtiruvchi bog‘lovchilar
Ergashtiruvchi bog‘lovchilar teng huquqli bo‘lmagan, ya’ni biri ikkinchisiga bo‘ysunadigan bo‘laklar yoki gaplarni bog‘laydi. Bu guruhga chunki, negaki, ya’ni, agar, garchi kabi bog‘lovchilar kiradi. Qo‘shma gapda ular tobe qismni — ergash gapni — asosiy qism, ya’ni bosh gap bilan bog‘laydi va unga sabab, shart, izoh kabi ma’no beradi. Teng bog‘lovchidan farqi shundaki, bu yerda qismlar teng emas: ergash gap bosh gapdagi fikrni to‘ldirib, unga xizmat qiladi. Ergashtiruvchi bog‘lovchi ko‘pincha ergash gapning boshida turadi va undan oldin vergul qo‘yiladi.
Kutubxona eshigida «Agar bugun kutubxona yopiq bo‘lsa, kitoblarni ertaga topshiring» deb yozib qo‘yilgan. Ergashtiruvchi bog‘lovchi bir fikrni ikkinchisiga bog‘lab, shart yoki sababni ko‘rsatadi.
Qoidalar va yo‘riqnoma yozuvchilari shartlarni aniq ifodalaydi, ob-havo xabarchilari holatga qarab maslahat beradi, sud xodimlari sabablarni bayon qiladi.
Bugungi rejangiz uchun «agar…, u holda…» ko‘rinishida ikki gap yozing.
Ergashtiruvchi bog‘lovchi bilan «Nega?»: o‘qituvchi savol beradi (Nega kechikding?), siz «chunki» bilan javob berasiz.