ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Yordamchi so‘zlar va ko‘makchi

Darslar 39–41 · 3 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva, A. Mirzaahmedov. Ona tili 7-sinf, to‘ldirilgan va qayta ishlangan 4-nashr. «Ma’naviyat», Toshkent, 2017
39

Yordamchi so‘zlar

Darslik: 72–74-betlar
MaqsadMustaqil va yordamchi so‘zlarni farqlash; yordamchi so‘zlarning turlari va vazifasini bilish.
Yangi so‘zlar
mustaqil so‘z · independent wordyordamchi so‘z · auxiliary wordatash ma’nosi · naming meaninggap bo‘lagi · member of the sentence
Tushuntirish

So‘zlar ikki katta guruhga bo‘linadi. Mustaqil so‘zlar narsa, belgi, miqdor, harakatni nomlaydi (yoki olmosh kabi ularning o‘rnida keladi), biror so‘roqqa javob beradi va gapda ega, kesim, to‘ldiruvchi kabi bo‘lak bo‘lib keladi: ot, sifat, son, olmosh, fe’l, ravish. Yordamchi so‘zlar esa o‘zicha hech narsani nomlamaydi, so‘roqqa javob bermaydi va alohida gap bo‘lagi bo‘lmaydi. Ularning vazifasi — mustaqil so‘zlarni yoki gaplarni o‘zaro bog‘lash yoki ularga qo‘shimcha ma’no yuklash. Yordamchi so‘zlarning uch turi bor: ko‘makchi, bog‘lovchi va yuklama.

otsifatsonolmoshfe’lravishMustaqilko‘makchibog‘lovchiyuklamaYordamchiSo‘zlar
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Do‘stingizga «Daftar, qalam, sinf» deb xabar yuborsangiz, nima kerakligi tushunarsiz. «Daftar va qalam sinfda qoldi» desangiz, kichik so‘zlar mustaqil so‘zlarni bog‘laydi va ma’no ochiladi.

Kim ishlatadi

Tarjimonlar yordamchi so‘zlar ma’nosini topadi, tahrirchilar gap bog‘lanishini tekshiradi, tilshunoslar so‘z turkumlarini ajratadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bir paragrafdan to‘rtta yordamchi so‘zni toping va ularni mustaqil so‘zlardan ajratib yozib chiqing.

Namunalar
«Kitob bilan daftar» — kitob, daftar mustaqil; bilan yordamchi (ko‘makchi/bog‘lovchi).
Faqat senega bilasankesim .
«Faqat sen bilasan» — faqat yuklama; sen, bilasan mustaqil.
Sinfda faoliyat

Ikki savat: «mustaqil» va «yordamchi». Gapdagi so‘zlarni kartochkalarda ikki savatga ajrating.

Mashq
1
Mustaqil so‘z nima?
2
Yordamchi so‘zlarning turlarini sanang.
3
«Men uchun kitob oling» gapidan yordamchi so‘zni toping.
4
Nima uchun yordamchi so‘z gap bo‘lagi bo‘lmaydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliVideo qo‘ng‘iroq: Qoraqalpog‘istonHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →