ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Tasviriy matn va takrorlash

Darslar 81–82 · 2 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva, A. Mirzaahmedov. Ona tili 7-sinf, to‘ldirilgan va qayta ishlangan 4-nashr. «Ma’naviyat», Toshkent, 2017
81

Tasviriy matnni qayta hikoya qilish

Darslik: 143–144-betlar
MaqsadTasviriy matnni qayta hikoya qilish.
Yangi so‘zlar
tasviriy matn · descriptive texttasvir · descriptionsifatlash · epithetmanzara · landscape
Tushuntirish

Narsa, hodisa yoki joyning belgilarini ko‘z oldiga keltirib beradigan matn tasviriy matn deyiladi. Tasviriy matnda sifatlar, taqlid so‘zlar va o‘xshatishlar ko‘p ishlatiladi. Bunday matnni qayta hikoya qilishda tasvirdagi muhim belgilar qoldirilmasligi kerak. Avval tasvir tartibini aniqlaymiz: yaqindan uzoqqa yoki umumiydan juz’iyga. Keyin reja asosida o‘z so‘zlarimiz bilan, tasvirning jonliligini saqlab hikoya qilamiz.

yaqindan uzoqqaumumiydanjuz’iygachapdan o‘nggatasvir tartibisifatlartaqlid so‘zlaro‘xshatishlarko‘p qo‘llanadiTasviriy matn
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sayohatdan qaytgan bola ko‘rgan manzarani do‘stiga so‘z bilan chizib beradi: ranglar, tovushlar, hid. Tasviriy matnni aytib berganda muhim belgilarni qoldirish do‘stga o‘sha joyni ko‘z oldiga keltirishga yordam beradi.

Kim ishlatadi

Gidlar joyni tasvirlaydi, yozuvchilar manzarani chizadi, ko‘rishda imkoni cheklangan odamlarga tavsif beruvchi xodimlar tasvirni so‘z bilan yetkazadi.

Bugun sinab ko‘ring

Xonangizdagi bir burchakni diqqat bilan kuzating va uni besh gapda, hislar (rang, tovush, hid) bilan tasvirlab bering.

Namunalar
Tong otdi; oltin nurlar tepalikni yaltiratdi — tasviriy gap.
Daraxt shox-shabbasini shamolga tebratib, shitir-shitir qildi.
Sinfda faoliyat

Rasm tasviri: bir manzara rasmini ko‘rib, tasvirni reja asosida hikoya qiling.

Mashq
1
Tasviriy matn deb qanday matnga aytiladi?
2
Tasviriy matnda qanday so‘zlar ko‘p qo‘llanadi?
3
Tasvir tartibi qanday bo‘lishi mumkin?
4
Nima uchun tasviriy matnni qayta hikoya qilishda muhim belgilarni tushirib qoldirmaymiz?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTuyoqlilar kuzatuvi: kim boradi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →