ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Modal so‘zlar

Darslar 73–75 · 3 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva, A. Mirzaahmedov. Ona tili 7-sinf, to‘ldirilgan va qayta ishlangan 4-nashr. «Ma’naviyat», Toshkent, 2017
75

Sof va vazifadosh modal so‘zlar

Darslik: 132–133-betlar
MaqsadSof va vazifadosh modal so‘zlarni farqlash.
Yangi so‘zlar
sof modal so‘z · pure modal wordvazifadosh modal so‘z · functional modal wordehtimol · perhapsaftidan · apparently
Tushuntirish

Modal so‘zlar ham boshqa yordamchi so‘zlar kabi sof va vazifadosh turlarga bo‘linadi. Sof modal so‘zlar faqat modal ma’noda ishlatiladi, boshqa vazifada kelmaydi: albatta, afsuski, attang, shekilli, koshki, darhaqiqat, haqiqatan, avvalo, avvalambor, xullas, masalan. Vazifadosh modal so‘zlar esa asli boshqa turkumga oid bo‘lib, ba’zan modal ma’noda keladi: aftidan, chamasi, ehtimol, umuman, taxminan, shubhasiz. Masalan, «Chamasi, poyezd kechikadi» gapida «chamasi» modal so‘z, «Ustaning chamasi aniq ekan» gapida esa ot (taxmin ma’nosida). Modal so‘z bo‘lib kelganda ikkala tur ham vergul bilan ajratiladi.

attangdarhaqiqatmasalansofehtimolshubhasizvazifadoshModal so‘zlar
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Test natijasini kutayotgan o‘quvchi «Koshki yaxshi chiqqan bo‘lsa» deydi, sinfdoshi esa «Chamasi, yaxshi chiqqan» deb javob beradi. Biri tilakni, ikkinchisi taxminni bildiradi: ba’zi kirish so‘zlar sof, ba’zilari boshqa turkumdan kelgan.

Kim ishlatadi

Muharrirlar so‘z turkumlarini ajratadi, tilshunoslar kirish so‘zlar manbasini o‘rganadi, tarjimonlar ma’no ottenkasini saqlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Uch xil kirish so‘zi tanlab, har biri bilan o‘zingizning holatingizga mos gap tuzing.

Namunalar
Koshki, yomg‘ir to‘xtasa — «koshki» sof modal so‘z.
Aftidan, u charchagan — «aftidan» vazifadosh modal so‘z.
Sinfda faoliyat

Ikki savat: kartochkadagi modal so‘zni «sof» yoki «vazifadosh» savatiga solamiz va gap tuzamiz.

Mashq
1
Sof modal so‘zlarga uchta misol keltiring.
2
Vazifadosh modal so‘zlarga uchta misol keltiring.
3
«Umuman, bu yaxshi reja» gapida modal so‘z qaysi turga kiradi?
4
Nima uchun «taxminan» vazifadosh modal so‘z deyiladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliXotira kuni arafasida: xotira sayriHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →