Modal so‘zlarning ma’no turlari
Ma’nosiga qarab modal so‘zlar bir necha guruhga bo‘linadi. Ishonch: albatta, shubhasiz, shaksiz. Tasdiq: darhaqiqat, haqiqatan. Gumon: ehtimol, chamasi, aftidan, shekilli. Achinish: afsuski, attang (bu so‘z undov sifatida ham uchraydi). Quvonch: xayriyat, yaxshiyamki. Fikr tartibi: avvalo, avvalambor; misol keltirish: masalan, jumladan; xulosa: xullas, demak. Bitta modal so‘zning qaysi guruhga kirishini gapning umumiy ma’nosi aniqlab beradi.
| Ma’nosi | Misol |
|---|---|
| ishonch | shaksiz |
| tasdiq | darhaqiqat |
| gumon | aftidan |
| achinish | afsuski |
| quvonch | xayriyat |
| fikr tartibi | avvalambor |
| misol, xulosa | masalan, demak |
Sinf muhokamasida o‘quvchi «Avvalo, mavzuni aniqlaymiz, ikkinchidan, reja tuzamiz, nihoyat, ishni boshlaymiz» deydi. Kirish so‘zlar fikrlar tartibini ko‘rsatadi.
Ma’ruzachilar fikr tartibini bildiradi, nutq yozuvchilari xulosa chiqaradi, maslahatchilar bosqichlarni ko‘rsatadi.
Biror ishni qilish uchun uch bosqichni «avvalo», «keyin» va «nihoyat» ma’nosidagi so‘zlar bilan yozing.
Guruhlash o‘yini: modal so‘zlar yozilgan kartochkalarni ishonch, gumon, afsus, tartib ustunlariga taqsimlang.