ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Shart bog‘lovchilari va bog‘lovchilarni mustahkamlash

Darslar 59–60 · 2 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva, A. Mirzaahmedov. Ona tili 7-sinf, to‘ldirilgan va qayta ishlangan 4-nashr. «Ma’naviyat», Toshkent, 2017
60

Mustahkamlash (bog‘lovchi)

Darslik: 108-bet
MaqsadBog‘lovchi mavzusini mustahkamlash: turlarini, ma’nolarini va imlosini umumlashtirish.
Yangi so‘zlar
teng bog‘lovchi · coordinating conjunctionergashtiruvchi bog‘lovchi · subordinating conjunctionyakka · singletakror · repeated
Tushuntirish

Bog‘lovchilar uyushiq bo‘laklarni va qo‘shma gap tarkibidagi sodda gaplarni bog‘laydi. Vazifasiga ko‘ra teng (biriktiruv: va, hamda; ayiruv: yo, goh ... goh; zidlov: ammo, lekin, biroq, balki; inkor: na ... na) va ergashtiruvchi (sabab: chunki, negaki; aniqlov: ya’ni; shart: agar, agarda, basharti) bo‘ladi. Tuzilishi bo‘yicha sof (va, lekin) va vazifadosh (bilan, ham, -u, -da) hamda yakka va takror turlari bor. Imlo: zidlov, takror ayiruv, sabab va aniqlov bog‘lovchilaridan oldin vergul qo‘yiladi; -u, -yu, -da chiziqcha bilan yoziladi.

biriktiruvayiruvzidlovinkortengsababaniqlovshartergashtiruvchiBog‘lovchi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Kundalikka yozilgan uch gapli yozuvda har bir bog‘lovchi fikrni qo‘shadi, qarshi qo‘yadi yoki sababini aytadi. To‘g‘ri tanlangan bog‘lovchi fikr yo‘lini ko‘rsatadi, vergul esa qayerda to‘xtashni.

Kim ishlatadi

Maqola va xat yozuvchilar bog‘lovchi tanlaydi, muharrirlar vergul qo‘yilishini tekshiradi, ma’ruzachilar fikrni tartib bilan bayon qiladi.

Bugun sinab ko‘ring

O‘z fikringizni uch gapdan iborat paragrafga aylantiring va bog‘lovchilarni ostini chizib ko‘rsating.

Namunalar
Men keldim, lekin u yo‘q edi, chunki ishga ketgan ekan — lekin (zidlov), chunki (sabab).
Yo kuylaymiz, yo raqsga tushamiz, agar ruxsat bo‘lsa — yo ... yo (ayiruv), agar (shart).
Sinfda faoliyat

Bog‘lovchi lotto: kartochkalardagi bog‘lovchilarni turi yozilgan kartochkalarga mos qo‘ying.

Mashq
1
Teng bog‘lovchilarning to‘rt turini sanang.
2
Qaysi bog‘lovchilardan oldin vergul qo‘yiladi?
3
Gapni tahlil qiling: Yomg‘ir yog‘di, biroq biz sayrga chiqdik.
4
Nima uchun bog‘lovchilarni bilish yozma nutqda muhim?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKaptarlar kamayganmi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →