Leksikologiya bo‘yicha o‘tilganlarni takrorlash
Leksikologiya so‘zlarning ma’nosi va ishlatilishini o‘rganadi. Ko‘p ma’noli so‘z bir nechta ma’noga ega bo‘ladi; so‘zning asosiy ma’nosi o‘z ma’no, boshqa narsaga o‘xshatib ishlatilgani ko‘chma ma’no deyiladi: «tosh ko‘prik» — o‘z ma’noda, «tosh yurak» — ko‘chma ma’noda. Atamalar fan va kasb-hunarga oid tushunchalarni aniq bildiradi: ildiz, kvadrat, burchak. Sheva so‘zlari ma’lum hududda qo‘llanadi. Zamonaviy hayotda ishlatilmay qolgan so‘zlar eskirgan so‘zlar deyiladi. Boshqa tillardan kirib kelgan so‘zlar o‘zlashgan so‘zlar sanaladi.
Sinf sayohatiga tayyorgarlikda «yo‘l» so‘zi bir joyda haqiqiy yo‘lni, boshqa joyda «yaxshi yo‘l bo‘lsin» tilagini bildiradi. Bola ma’noni gapdan tushunadi va to‘g‘ri javob beradi.
Olimlar o‘z sohasidagi atamalarni aniq ishlatadi, tarjimonlar ko‘chma ma’noni saqlab o‘giradi, yozuvchilar so‘zlarning tasvir kuchidan foydalanadi.
Bugun eshitgan yoki o‘qigan bitta ko‘chma ma’noli iborani toping va uning oddiy ma’nosi bilan farqini bir gapda tushuntiring.
Juftliklarda ishlash: bir o‘quvchi so‘zni o‘z ma’noda, ikkinchisi ko‘chma ma’noda gapda ishlatadi (masalan, oltin).