Fe’l so‘z turkumi bo‘yicha o‘tilganlarni takrorlash
Fe’l harakat yoki holatni bildiradi va nima qildi?, nima qilyapti?, nima qiladi? kabi so‘roqlarga javob bo‘ladi. Fe’l uch zamonda o‘zgaradi: o‘tgan (yozdi), hozirgi (yozyapti) va kelasi (yozadi). Mayl fe’ldagi ish-harakatga munosabatni bildiradi; masalan, buyruq-istak mayli: yoz, yozsin; shart mayli: yozsa. Nisbat harakatning bajaruvchi va obyektga munosabatini ko‘rsatadi: aniq, o‘zlik, majhul, birgalik va orttirma nisbat. Bo‘lishsiz fe’l -ma qo‘shimchasi bilan yasaladi: yozmadi. Tuzilishiga ko‘ra fe’llar sodda (o‘qimoq), qo‘shma (sotib olmoq) va juft (sindi-qoldi) bo‘ladi.
Navbatchi daftarida «doskani artdim», «deraza yopildi», «gullar sug‘oriladi» deb yozilgan. Fe’lning shakli ishni kim bajarganini, nima bo‘lganini yoki qachon bo‘lishini ko‘rsatadi.
Qoidalar va yo‘riqnomalar yozuvchilari harakatni aniq bildirishi kerak, jurnalistlar voqeaning zamonini to‘g‘ri tanlaydi, tarjimonlar fe’l shakllarini mos keltiradi.
Bir kunlik ishlaringizni uch gap bilan yozing: biri o‘tgan, biri hozirgi, biri kelasi zamonda bo‘lsin.
«Zamon zinapoyasi»: bitta fe’lni (masalan, yurmoq) o‘tgan, hozirgi va kelasi zamonda gapda ishlating.