Ko‘makchilar
Ko‘makchi — ot, olmosh, harakat nomi yoki sifatdoshdan keyin turib, shu so‘zni gapdagi hokim so‘zga bo‘ysundirib bog‘laydigan yordamchi so‘z. Bilan, uchun, kabi, singari, orqali, sayin va boshqalar ko‘makchilardir: akam bilan, Vatan uchun, chaqmoq kabi. Ko‘makchi o‘zidan oldingi so‘zga birgalik, maqsad, o‘xshatish, sabab kabi ma’nolar qo‘shadi. Ko‘makchining o‘zi gap bo‘lagi bo‘lmaydi; u oldingi so‘z bilan birga bitta bo‘lak — to‘ldiruvchi yoki hol bo‘lib keladi. Ko‘makchilar sof va vazifadosh ko‘makchilarga ajratiladi.
| Ko‘makchi | Ma’nosi | Misol |
|---|---|---|
| bilan | birgalik | akam bilan |
| uchun | maqsad | Vatan uchun |
| kabi | o‘xshatish | chaqmoq kabi |
Kutubxonachidan «Ekin ekish haqida kitob bormi?» deb so‘rasangiz, «haqida» ko‘makchisi kitob mavzusini aytadi va kutubxonachi to‘g‘ri javonni ko‘rsatadi.
Marshrut tuzuvchilar, tabrik matni yozuvchilar va ko‘rsatma beruvchilar ko‘makchilar orqali sabab, maqsad va hamrohlikni ifodalaydi.
«Bilan», «uchun», «haqida» ko‘makchilaridan har biri bilan o‘zingiz haqingizda bitta gap yozing.
«Ko‘makchi qidiruvi»: matndan bilan, uchun, kabi so‘zlarni topib, ular qaysi so‘zga bog‘langanini ayting.