ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Yordamchi so‘zlar va ko‘makchi

Darslar 39–41 · 3 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva, A. Mirzaahmedov. Ona tili 7-sinf, to‘ldirilgan va qayta ishlangan 4-nashr. «Ma’naviyat», Toshkent, 2017
40

Ko‘makchilar

Darslik: 75–76-betlar
MaqsadKo‘makchi haqida tushuncha berish; ko‘makchining vazifasi va ishlatilishini bilish.
Yangi so‘zlar
ko‘makchi · postpositionhokim so‘z · head wordbilan · with, anduchun · for
Tushuntirish

Ko‘makchi — ot, olmosh, harakat nomi yoki sifatdoshdan keyin turib, shu so‘zni gapdagi hokim so‘zga bo‘ysundirib bog‘laydigan yordamchi so‘z. Bilan, uchun, kabi, singari, orqali, sayin va boshqalar ko‘makchilardir: akam bilan, Vatan uchun, chaqmoq kabi. Ko‘makchi o‘zidan oldingi so‘zga birgalik, maqsad, o‘xshatish, sabab kabi ma’nolar qo‘shadi. Ko‘makchining o‘zi gap bo‘lagi bo‘lmaydi; u oldingi so‘z bilan birga bitta bo‘lak — to‘ldiruvchi yoki hol bo‘lib keladi. Ko‘makchilar sof va vazifadosh ko‘makchilarga ajratiladi.

Ko‘makchiMa’nosiMisol
bilanbirgalikakam bilan
uchunmaqsadVatan uchun
kabio‘xshatishchaqmoq kabi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Kutubxonachidan «Ekin ekish haqida kitob bormi?» deb so‘rasangiz, «haqida» ko‘makchisi kitob mavzusini aytadi va kutubxonachi to‘g‘ri javonni ko‘rsatadi.

Kim ishlatadi

Marshrut tuzuvchilar, tabrik matni yozuvchilar va ko‘rsatma beruvchilar ko‘makchilar orqali sabab, maqsad va hamrohlikni ifodalaydi.

Bugun sinab ko‘ring

«Bilan», «uchun», «haqida» ko‘makchilaridan har biri bilan o‘zingiz haqingizda bitta gap yozing.

Namunalar
Opam bilan bozorga bordim — «opam bilan»: kim bilan?
Ilm uchun mehnat qil — «ilm uchun»: maqsad.
Sinfda faoliyat

«Ko‘makchi qidiruvi»: matndan bilan, uchun, kabi so‘zlarni topib, ular qaysi so‘zga bog‘langanini ayting.

Mashq
1
Ko‘makchi deb nimaga aytiladi?
2
Uchta ko‘makchi yozing va har biri bilan birikma tuzing.
3
«Mehnat tufayli g‘olib bo‘ldi» gapidan ko‘makchili birikmani ajrating.
4
Nima uchun ko‘makchi o‘zi gap bo‘lagi bo‘lmaydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliVideo qo‘ng‘iroq: Qoraqalpog‘istonHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →