Yirtqich va dengiz sutemizuvchilari

Kurakoyoqlilar – bo‘yni kalta, oyoqlari suzgichga aylangan yirik hayvonlar; ular asosan suvda ov qiladi, quruqlikka yoki muz ustiga esa dam olgani va bolalagani chiqadi. Tyulenlar, dengiz mushugi va morj shu turkumda. Quruqlikda ular sudralib yuradi, orqa suzgichlari asosan suzishga yordam beradi. Tanasi kalta siyrak jun bilan qoplangan, quloq suprasi ko‘pchilik tyulenlarda yo‘q; baliq, mollyuska va qisqichbaqasimonlar bilan oziqlanadi. Tyulen urg‘ochisi muzda bitta bola tug‘adi; bolasi oq momiq jun bilan qoplangan, u sovuqdan saqlaydi va muzda ko‘rinmaydi. Morjning yuqori jag‘ida uzun qoziq tishlari bor. Dengiz mushugi soni juda kamayib ketgani uchun ularni ovlash cheklangan. Kitsimonlar batamom suvga o‘tgan: hech qachon quruqlikka chiqmaydi, suvda bolalaydi, dumi va oldingi suzgichlari bilan suzadi, orqa oyoqlari yo‘q, quloq suprasi ham yo‘q. Ko‘k kit – sutemizuvchilar orasida eng yirigi: uzunligi 30 m ga, vazni 150 t dan ortadi. U tishsiz (mo‘ylovli) kit: yuqori jag‘idan osilib turgan muguz plastinkalar (kit mo‘ylovi) suvdan mayda qisqichbaqasimonlarni sizib oladi; bir kunda 2–4 t gacha oziq yeydi. Tishli kitlarga delfin va kashalot kiradi: tishlari konussimon, bir xil, faqat o‘ljani ushlab turadi. Delfin uzunligi taxminan 3 m gacha, o‘ljasini ultratovush yordamida topadi, miyasi murakkab, tovush signallari bilan o‘zaro «muloqot» qiladi va halokatga uchragan do‘stini yordamga chaqiradi. Kitlar va delfinlar sutemizuvchi: o‘pka bilan nafas oladi, shuning uchun suv yuziga ko‘tarilib havo oladi, bolasini sut bilan boqadi. Ularni ovlash xalqaro kelishuvlar bilan cheklangan yoki taqiqlangan. Xavfsizlik: qirg‘oqqa chiqib qolgan dengiz hayvoniga tegmang, kattalar orqali tegishli xizmatga xabar bering; yovvoyi dengiz hayvonlari yoniga suzib bormang.