Suv, sohil va yirtqich qushlar

Suv qushlarining umri asosan suv ustida va suv ichida o‘tadi. Ularning barmoqlarini parda tutashtiradi, oyoqlari esa gavdaning orqa tomoniga surilgan; natijada ular suvda yaxshi suzadi va sho‘ng‘iydi, quruqlikda esa sekin va beso‘naqay yuradi. Zich pat va par suv o‘tkazmaydigan qatlam hosil qiladi; qush dumg‘aza bezidan yog‘simon suyuqlikni tumshug‘i bilan olib patlariga surtadi, shuning uchun patlar ho‘l bo‘lmaydi. Shu sabab suv qushi suvda sovib qolmaydi, tovuq esa suvga tushsa, patlari ho‘l bo‘lib sovqotadi. G‘ozsimonlar turkumiga o‘rdak, g‘oz va oqqush kiradi: tumshug‘ining chetida muguz plastinkalar bor, uchi kengaygan; jo‘jalari jo‘ja ochuvchi, onasiga ergashadi. O‘rdak balchiqni tumshug‘idagi plastinkalar orqali sizib, undan mayda jonivor va o‘simlikni ajratadi. Yovvoyi o‘rdak, churrak va suqsun O‘rta Osiyo suv havzalarida uchraydi; yovvoyi o‘rdak xonaki o‘rdakning ajdodi. G‘ozlar o‘rdakdan yirik, o‘simlik bilan oziqlanadi, erkagi va urg‘ochisi bir xil rangda; kulrang g‘oz xonaki g‘ozning ajdodi, Amudaryo etaklarida uya quradi. Pingvinlarning qanoti kalta, eshkakka aylangan, oyoqlari tananing orqasida, shuning uchun quruqlikda tik yuradi; baliq va qisqichbaqasimonlar bilan oziqlanadi, janubiy yarimsharda yashaydi. Imperator pingvini bo‘yi taxminan 1 m dan oshadi, o‘ta qattiq sovuqda (Antarktida qishida) tuxum bosadi. Sohil qushlari sayoz suv va botqoqlikda oziqlanadi, bo‘yni va oyoqlari uzun, suzmaydi. Oq laylak katta, tumshug‘i va oyoqlari uzun; baqa, sichqon, hasharot va kaltakesak bilan oziqlanadi, daraxt yoki binolar tomiga uya quradi. U foydali va kamaygani uchun muhofaza qilinadi.