Yassi chuvalchanglar tipi: kiprikli chuvalchanglar sinfi
Yassi chuvalchanglar – ikki yonlama simmetriyali ko‘p hujayralilar; ularning hazm, ayirish, sezgi va germafrodit jinsiy organlari rivojlangan. Tip uch sinfga bo‘linadi: kiprikli chuvalchanglar, so‘rg‘ichlilar va tasmasimon chuvalchanglar. Oq planariya (2–3 sm) daryo va ko‘l tubida tosh va barglar ostida yashaydi; tanasi kiprikli epiteliy bilan qoplangan, kiprikchalari yordamida sirpanadi. Og‘zi qorin tomonda, halqumi shoxlangan ichak bilan tutashadi, orqa ichak va chiqaruv teshigi yo‘q. U yirtqich: mayda suv chuvalchanglari va qisqichbaqasimonlarni tanasi bilan qoplab, halqumi bilan so‘radi. Ayirish naychalari ortiqcha suv va zararli moddalarni chiqaradi, nerv tugunlari va nervlar, sezgi paypaslagichlari hamda ko‘zchalar ta’sirni sezadi. Planariya germafrodit: urug‘langan tuxumlar pillaga qo‘yiladi; uning regeneratsiyasi juda kuchli. Yassi chuvalchanglarning eng qadimgisi ichaksiz kiprikli chuvalchanglar, deb hisoblanadi.
Avtobus, velosiped yoki mashinaga oldidan qarang: chap tomoni o‘ng tomonining ko‘zgudagi aksi kabi, old qismi esa oldinda boradi. Planariya kabi bir yo‘nalishda harakatlanadigan hayvonlar ham shunday tuzilgan: boshi oldinda, ikki yon tomoni bir xil. Bu tuzilish ularga to‘g‘ri yurishga, oziq va xavfga boshi bilan birinchi duch kelishga yordam beradi.
Zoolog hayvonlarni tana tuzilishiga ko‘ra guruhlaydi, shifokor rentgen suratida tananing chap va o‘ng tomonlarini solishtiradi, o‘yinchoq yoki avtomobil loyihalovchisi chap va o‘ng qismlarni bir xil qilib yasaydi.
Bir varaq qog‘ozni ikkiga buking va buklam bo‘ylab qurt yoki istalgan hayvonning yarmini chizing. Qog‘ozni oching: ikki yarmi bir xil, planariyaning chap va o‘ng tomonlari kabi.
Planariya tanasini quruq cho‘p yoki qog‘ozdan modellashtiring: bosh uchi, ko‘zchalari, halqum, ichak shoxlari. Xavfsizlik: tabiiy suv havzasidan namuna olishda kattalar bilan bo‘ling, suvni og‘izga olmang, ishdan keyin qo‘lni sovunlab yuving.