To‘garak chuvalchanglar tipi: odam askaridasi
To‘garak chuvalchanglarning tanasi ko‘ndalang kesimda doira shaklida, ipsimon; ichki organlari tana bo‘shlig‘ida joylashgan. Ular dengiz, chuchuk suv va tuproqda yashaydi, ba’zilari odam, hayvon va o‘simliklarda parazitlik qiladi. Odam askaridasi ingichka ichakda yashaydi: urg‘ochisi 20–40 sm, erkagi 15–25 sm, erkagining dumi egilgan. Tanasi pishiq kutikula bilan qoplangan, shu sababli hazm shirasi uni emirmaydi. Hazm sistemasi og‘izdan boshlanib anal teshik bilan tugaydigan uzun nay – yassi chuvalchanglardan farqli ravishda ikki uchi ochiq. Askarida ayrim jinsli bo‘lib, bir kecha-kunduzda 240 000 tagacha tuxum qo‘yadi. Tuxumlar axlat bilan tuproqqa chiqadi; iflos qo‘l yoki yuvilmagan sabzavot orqali odam ichagiga tushsa, lichinkalar chiqib, qon orqali o‘pkaga o‘tadi, balg‘am bilan og‘izga chiqib, yutilgach, ichakda voyaga yetadi. Kasallik qorin og‘rig‘i, ozib ketish bilan kechadi; davolashni faqat vrach belgilaydi. Saqlanish uchun qo‘lni sovunlab yuvish, sabzavot va mevani yaxshilab yuvish zarur.
Askarida rivojlanish sxemasini chizing: tuxum → tuproq → iflos qo‘l/sabzavot → ichak → qon → o‘pka → og‘iz → ichak. Har bir o‘qda gigiena qoidasini yozing (qo‘l yuvish, sabzavotni yuvish). Xavfsizlik: tuproq bilan ishlagandan keyin qo‘lni sovunlab yuving; tuproqni og‘izga olmang.