Ikki qanotlilar turkumi
Ikki qanotlilar bir juft (oldingi) qanotli hasharotlar; ularga pashsha, chivin, iskabtopar, so‘na va bo‘ka kiradi. Uy pashshasi tanasi tukli, xartumchasi yostiqchasimon bo‘lib, oziqni yalab oziqlanadi; ta’mni oldingi oyoqlaridagi tukchalar bilan sezadi. Tuxumlarini axlat va go‘ng kabi iflos joylarga qo‘yadi; qurtining boshi va oyog‘i yo‘q. Pashsha juda serpusht bo‘lib, bir mavsumda bir necha avlod beradi va oyoqlari bilan ichburug‘, qorin tifi kabi kasallik mikroblari va gijja tuxumlarini oziq-ovqatga yuqtiradi. Shuning uchun uy-joy atrofini toza saqlash, chiqindini o‘z vaqtida yo‘qotish, oziqni yopib saqlash kerak. Chivinlarning urg‘ochilari odam va hayvon qonini so‘radi, erkaklari o‘simlik shirasini; bezgak chivini bezgakni yuqtiradi, qurtlari ko‘lmak suvlarda rivojlanadi. Iskabtoparlar teri leyshmaniozini tarqatadi (janubiy viloyatlarda). So‘nalar hayvon terisini teshib qon so‘radi, bo‘kalarning qurtlari qoramol terisi ostida, ot oshqozonida, qo‘y burnida parazitlik qiladi.
Plakat: «Pashsha va chivindan saqlanamiz» – 5 qoida. Xavfsizlik: zaharli vositalarni (insektitsidlar) bolalar ishlatmaydi va ushlamaydi – faqat kattalar, ko‘rsatma bo‘yicha; chivin to‘ri va yelimli qog‘ozdan foydalanish xavfsizroq.